ऑलिम्पिक दिन — खेळातून एकतेचा संदेश
दरवर्षी २३ जून हा दिवस जगभरात ऑलिम्पिक दिन म्हणून साजरा केला जातो. हा दिवस केवळ क्रीडा क्षेत्रासाठी महत्त्वाचा नसून, जगभरातील तरुणांना खेळ, आरोग्य, शिस्त, मैत्री आणि एकतेचा संदेश देणारा दिवस आहे.
स्वामी विवेकानंद शिला स्मारकाचे शिल्पकार - एकनाथजी रानडे
स्वामी विवेकानंदांच्या विचारांनी प्रेरित होऊन राष्ट्रसेवेला वाहून घेतलेले कुशल संघटक एकनाथ रामकृष्ण रानडे यांची २२ ऑगस्ट रोजी पुण्यतिथी. कन्याकुमारी येथील विवेकानंद शिला स्मारकाच्या उभारणीत त्यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली होती.
"अनुभवाची शाळा - जागतिक वरिष्ठ नागरिक दिन
२१ ऑगस्ट - जागतिक वरिष्ठ नागरिक दिन. हा दिवस फक्त शुभेच्छा देण्यासाठी नाही, तर ज्यांनी आपले आयुष्य आपल्यासाठी झिजवले त्यांच्याप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा दिवस आहे.
अक्षय ऊर्जा दिवस : आजची स्वच्छ ऊर्जा, उद्याचा शाश्वत भारत!
अक्षय ऊर्जा दिवस स्वच्छ ऊर्जा, पर्यावरण संवर्धन, ऊर्जा स्वावलंबन आणि शाश्वत भविष्यासाठी नागरिकांमध्ये जागरूकता निर्माण करण्याचा संदेश देतो.
भक्ती आणि साहित्याचे महान साधक गोस्वामी तुलसीदास
हिंदी साहित्य व भक्तीपरंपरेतील महान संत-कवी गोस्वामी तुलसीदास यांची जयंती १९ ऑगस्ट रोजी श्रद्धेने साजरी करण्यात येते. त्यांच्या साहित्याने भारतीय भक्तीपरंपरा समृद्ध केली असून, त्यांचे विचार आजही समाजासाठी प्रेरणादायी आहेत.
यवतमाळ येथे श्रीमंत थोरले बाजीराव पेशवे यांची जयंती उत्साहात साजरी
यवतमाळ येथे अमृत, यवतमाळ जिल्हा कार्यालयाच्या वतीने श्रीमंत थोरले बाजीराव पेशवे यांची जयंती दिनांक १८ ऑगस्ट २०२६ रोजी उत्साहात साजरी करण्यात आली.
समाजसुधारणेच्या नव्या युगाची नांदी; २० ऑगस्ट १८२८ रोजी ब्राह्मो समाजाची स्थापना
भारतीय समाजसुधारणेच्या इतिहासात २० ऑगस्ट १८२८ हा दिवस विशेष महत्त्वाचा मानला जातो. याच दिवशी महान समाजसुधारक राजा राममोहन रॉय यांनी कलकत्ता येथे ब्राह्मो समाजाची स्थापना केली.
हर हर महादेव! - ५ ज्योतिर्लिंगांची अद्भुत सफर
हर हर महादेव! श्रावण सोमवाराच्या पवित्र पर्वावर महाराष्ट्रातील ५ ज्योतिर्लिंगांची अद्भुत सफर
भारतरत्न मा. पंतप्रधान स्वर्गीय अटल बिहारी वाजपेयी: एक अजातशत्रू नेतृत्व
भारतरत्न मा. पंतप्रधान स्वर्गीय अटल बिहारी वाजपेयी: एक अजातशत्रू नेतृत्व आणि महान राष्ट्रपुरुष
अखंड भारताच्या संकल्पाचा दिवस
आज अखंड भारत आणि विभाजन विभीषिका स्मृती दिन आहे, अखंड भारताच्या संकल्पाची आठवण आणि फाळणीच्या शोकांतिकांची वेदना या दोन्ही आठविण्याचा हा दिवस-
प्रजेचे सुख हेच राजाचे खरे सुख; न्याय, सेवा आणि धर्म हाच राज्यकारभाराचा पाया - पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर
पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर यांची पुण्यतिथी १३ ऑगस्ट रोजी असते ; त्यानिमित्त त्यांच्या कार्याचा हा संक्षिप्त आढावा -
शौर्य, स्वामिनिष्ठा आणि राष्ट्रनिष्ठेचे प्रतीक : वीर दुर्गादास राठोड.
मारवाडचे अमर योद्धा वीर दुर्गादास राठोड यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांच्या अद्वितीय शौर्य, स्वामिनिष्ठा आणि राष्ट्रसेवेचे स्मरण करण्यात येत आहे. आज त्यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांच्या कार्य कर्तृत्वाचा हा आढावा -
राष्ट्रीय अवयवदान दिन : जीवनदानाची प्रेरणा देणारा दिवस
एका व्यक्तीचा अवयवदानाचा निर्णय अनेकांना जीवनदान देऊ शकतो; माणुसकीची ही ज्योत आपल्या पश्चातही तेवत ठेवूया.
एस. आर. रंगनाथन : भारतातील ग्रंथालय चळवळीचे जनक.
भारतात ग्रंथालये ही केवळ पुस्तके ठेवण्याची ठिकाणे न राहता ज्ञानप्रसाराची केंद्रे बनावीत, यासाठी आयुष्यभर कार्य करणारे डॉ. शियाली रामामृत रंगनाथन (S. R. Ranganathan) हे आधुनिक भारतीय ग्रंथालयशास्त्राचे जनक म्हणून ओळखले जातात. त्यांच्या कार्यामुळे भारतातील ग्रंथालय व्यवस्थेला शास्त्रीय स्वरूप मिळाले आणि सर्वसामान्यांपर्यंत ज्ञान पोहोचविण्याच्या चळवळीला मोठी चालना मिळाली.
सी. डी . देशमुख - रिजर्व बँकेचे पहिले भारतीय गव्हर्नर.
भारतीय आर्थिक आणि वित्तीय इतिहासातील ११ ऑगस्ट हा अत्यंत महत्त्वाचा दिवस मानला जातो. ११ ऑगस्ट १९४३ रोजी चिंतामण द्वारकानाथ (सी. डी.) देशमुख यांनी रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाच्या गव्हर्नरपदाची सूत्रे स्वीकारली. ते रिझर्व्ह बँकेचे पहिले भारतीय गव्हर्नर ठरले.
भारतीय क्रांतीकारकांच्या मनात क्रांतीची प्रेरणा जागवणारे तरुण क्रांतीकारक-खुदिराम बोस
११ ऑगस्ट १९०८ ची सकाळ ही सामान्य सकाळ नव्हती. त्या दिवशी एका महान क्रांतिकारकाला फाशी देण्यात येणार होती. त्यांच्या बलिदानाने भगतसिंग आणि सुभाषचंद्र बोस सारख्या क्रांतिकारकांना प्रेरणा दिली. त्यांच्या हौतात्म्याने केवळ बंगालमध्येच नव्हे तर संपूर्ण भारतातील स्वातंत्र्यलढ्याला एक नवीन दिशा दिली. याच थोर क्रांतिकारकाच्या स्मृतीदिनानिमित्त त्याच्या थोर कार्यास त्रिवार वंदन!
स्वातंत्र्यलढ्यातील सुवर्ण अध्याय: क्रांतिसिंह नाना पाटील यांचे ‘प्रतिसरकार’
स्वातंत्र्यलढ्यातील सुवर्ण अध्याय: क्रांतिसिंह नाना पाटील यांच्या ‘प्रतिसरकार’च्या स्थापनेला आज ८३ वर्षे पूर्ण
सन १९६५ व १९७१ च्या युद्धात अतुलनीय शौर्य गाजवणारे-जनरल अरुणकुमार वैद्य
जनरल वैद्य ही एक अशी असामी होती ज्यांनी १९६५ व १९७१ च्या युद्धात अतुलनीय शौर्य गाजवुन सन्मान मिळवले होते. ते भारतीय भूदलाचे १३ वे भूदलप्रमुख होते. त्यांच्या स्मृतीदिनानिमित्त त्यांच्या अतुलनीय शौर्याची माहिती-
केसरी आणि मराठा वृत्तपत्रांचा विचारप्रवाह पुढे नेणारे - ग.वि. उर्फ गजानन केतकर
गजानन केतकर हिंदुत्ववादी होते. त्यांचा राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ आणि हिंदू महासभा या दोन्ही संघटनांशी संबंध होता. व्यक्तिशः गोळवलकर गुरुजी आणि वि.दा. सावरकर यांच्याशी त्यांचे निकटचे संबंध होते.त्यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांच्या जीवनप्रवासाचा हा आढावा-
संत जनाबाई: भक्ती, समर्पण आणि निसर्गदत्त साहित्याचा आविष्कार
संत जनाबाई: भक्ती, समर्पण आणि निसर्गदत्त साहित्याचा आविष्कार
जागतिक आदिवासी दिन; जल-जंगल-जमिनीच्या रक्षकांचा आज गौरवदिन!
आधुनिक जगाला भेडसावणाऱ्या हवामान बदलाच्या संकटात पारंपरिक जीवनशैली स्वीकारून निसर्गाच्या साथीने जगणाऱ्या आदिवासी लोकांचे जीवन आणि त्यांच्या समोर असणाऱ्या आव्हानांची माहिती देणारा हा लेख-
भौतिकशास्त्राच्या क्षेत्रात जागतिक कीर्ती मिळविणारे डॉ. विष्णू गणेश भिडे
जागतिक कीर्तीचे भौतिकशास्त्रज्ञ, शिक्षणतज्ज्ञ आणि पुणे विद्यापीठाचे माजी कुलगुरू पद्मश्री डॉ. विष्णू गणेश भिडे यांनी भौतिकशास्त्रातील संशोधनासोबतच विज्ञान शिक्षण, ऊर्जा संशोधन आणि उच्च शिक्षणाच्या विकासासाठी महत्त्वपूर्ण योगदान दिले. त्यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांच्या विज्ञाननिष्ठ कार्याचा आणि शैक्षणिक योगदानाचा स्मरण करण्याचा हा विशेष दिवस.
आधुनिक भौतिकशास्त्राला नवी दिशा देणारे नोबेलविजेते पॉल डायरॅक
नोबेलविजेते प्रसिद्ध भौतिकशास्त्रज्ञ पॉल अॅड्रियन मॉरिस डायरॅक यांचा ८ ऑगस्ट १९०२ रोजी इंग्लंडमधील ब्रिस्टल येथे जन्म झाला. क्वांटम मेकॅनिक्स आणि सापेक्षतावाद यांना जोडणारे त्यांचे कार्य भौतिकशास्त्राच्या विकासासाठी महत्त्वपूर्ण ठरले.
१६४८- मराठा साम्राज्यातील प्रसिद्ध - खळत-बैलसरची लढाई
१६४८: मराठा साम्राज्य – खळत-बैलसरच्या लढाईत छत्रपती शिवाजी महाराजांनी फत्तेहखानाच्या फौजेचा पराभव केला.
दीप अमावस्या: प्रकाशाचे पर्व आणि श्रावण स्वागताचा मंगलमयी सोहळा
हा सण आषाढ महिन्याच्या शेवटच्या दिवशी म्हणजेच आषाढ अमावस्येला अत्यंत धार्मिक वातावरणात साजरा केला जातो. हिंदू संस्कृतीत प्रत्येक सणाला निसर्ग आणि मानवी जीवनाचा ताळमेळ जोडणारा एक विशेष अर्थ दिला आहे.
नोबेल पुरस्कार विजेते विश्वकवी रवींद्रनाथ टागोर : भारतीय संस्कृतीचा जागतिक चेहरा
नोबेल पुरस्कार विजेते विश्वकवी रवींद्रनाथ टागोर यांनी साहित्य, संगीत, शिक्षण आणि मानवतेच्या विचारांनी भारताला जागतिक सांस्कृतिक ओळख मिळवून दिली.
जगातील सर्वोच्च कृषी सन्मानाचे पहिले मानकरी: भारतरत्न डॉ. एम. एस. स्वामिनाथन
भारतरत्न डॉ. एम. एस. स्वामीनाथन यांनी हरित क्रांतीद्वारे भारताला अन्नसुरक्षा मिळवून दिली आणि कृषी क्षेत्राला नवी दिशा दिली.
भारतीय राजकारणातील-राष्ट्रगुरु
सुरेंद्रनाथ बॅनर्जी भारतातील राष्ट्रवादी विचारांचे समर्थन करणाऱ्या सुरुवातीच्या नेत्यांपैकी एक,त्यांच्या स्मृतीदिनानिमित्त त्यांच्या जीवनप्रवासाचा हा आढावा-
राष्ट्रीय हातमाग दिन: भारताच्या समृद्ध वस्त्रपरंपरेचा आणि विणकरांच्या कौशल्याचा सन्मान
दरवर्षी ७ ऑगस्ट रोजी संपूर्ण भारतात 'राष्ट्रीय हातमाग दिन' साजरा केला जातो. १९०५ मध्ये आजच्याच दिवशी सुरू झालेल्या ऐतिहासिक स्वदेशी चळवळीची आठवण म्हणून २०१५ पासून या दिवसाची सुरुवात झाली.
इतिहासाचार्य वासुदेव वामन खरे : इतिहास संशोधनाला वाहिलेले महान व्यक्तिमत्त्व
मराठी इतिहास संशोधनाच्या क्षेत्रात ज्यांनी आपल्या अभ्यासपूर्ण लेखनाने आणि संशोधनाने अमूल्य योगदान दिले, अशा इतिहासाचार्य वासुदेव वामन खरे यांचे नाव इतिहासप्रेमी आणि संशोधकांसाठी आजही प्रेरणादायी मानले जाते. इतिहासकार, लेखक, कवी आणि नाटककार या विविध भूमिकांमधून त्यांनी मराठी साहित्य आणि इतिहास संशोधनाची समृद्ध परंपरा अधिक सक्षम केली.
भारतीय क्रिकेटचा जनक : लाला अमरनाथ भारद्वाज
लाला अमरनाथ भारद्वाज हे भारतीय क्रिकेटचे जनक, पहिले कसोटी शतकवीर आणि पद्मभूषण सन्मानित महान कर्णधार होते. त्यांच्या कर्तृत्वाने भारतीय क्रिकेटला नवी ओळख आणि अभिमान मिळवून दिला.
सदाशिवराव भाऊ : पराक्रम, नेतृत्व आणि कर्तव्यनिष्ठेचे प्रतीक
मराठा साम्राज्याचे पराक्रमी सरसेनापती सदाशिवराव भाऊ यांनी आपल्या धैर्य, नेतृत्व आणि दूरदृष्टीच्या बळावर मराठा साम्राज्याच्या विस्तारात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले. पानिपतच्या तिसऱ्या युद्धातील त्यांच्या शौर्याची आठवण आजही इतिहासात अभिमानाने केली जाते. त्यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांच्या शौर्य, नेतृत्व आणि राष्ट्रसेवेच्या कार्याचे हे स्मरण.
सर फिरोजशहा मेहता : भारतीय सार्वजनिक जीवनातील दूरदर्शी नेतृत्व
सर फिरोजशहा मेहता यांचे दूरदर्शी नेतृत्व, न्यायनिष्ठ विचार आणि राष्ट्रसेवेचे कार्य भारतीय सार्वजनिक जीवनाला नवी दिशा देणारे ठरले.
नर हो, न निराश करो मन को- राष्ट्रकवी मैथिलीशरण गुप्त
राष्ट्रकवी मैथिलीशरण गुप्त हे हिंदी साहित्यविश्वातील असे युगप्रवर्तक कवी होते, ज्यांनी आपल्या लेखणीतून राष्ट्रप्रेम, स्वाभिमान, भारतीय संस्कृती आणि मानवी मूल्यांना प्रभावी अभिव्यक्ती दिली. त्यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांच्या साहित्यप्रवासाचा हा आढावा-
गणिताच्या बळावर विश्वाचा वेध घेणारे- प्रसिद्ध गणीतज्ञ व खगोलशास्त्री वेंकटेश बापुजी केतकर
भारतीय गणित आणि खगोलशास्त्राच्या क्षेत्रातील दूरदर्शी प्रतिभावंत वेंकटेश बापूजी केतकर यांचा आज स्मृतीदिन. त्यानिमित्त त्यांच्या कार्यकर्तृत्वाचा हा आढावा-
भारतीय रसायनशास्त्राचे जनक : आचार्य प्रफुल्लचंद्र रे
आचार्य प्रफुल्लचंद्र रे हे भारतीय रसायनशास्त्राचे जनक, महान वैज्ञानिक, शिक्षणतज्ज्ञ आणि स्वदेशी उद्योगांचे प्रेरणास्थान होते.
मातीला जीवन देणारा महान कलाकार : पद्मभूषण रामकिंकर बैज
रामकिंकर बैज हे पद्मभूषण सन्मानित आधुनिक भारतीय शिल्पकार होते, ज्यांनी कलेला सामाजिक जाणीव आणि नव्या अभिव्यक्तीची दिशा दिली.
लोकशाही, समता आणि संघर्षाचे प्रतीक : लोकशाहीर अण्णा भाऊ साठे
मराठी साहित्यातील लोकशाहीर, समाजसुधारक, कादंबरीकार, कथाकार आणि जनतेच्या दुःखाला शब्द देणारे महान साहित्यिक लोकशाहीर अण्णा भाऊ साठे यांची जयंती दरवर्षी १ ऑगस्ट रोजी मोठ्या उत्साहात साजरी केली जाते. आपल्या लेखणीतून आणि शाहिरीतून त्यांनी समाजातील उपेक्षित, वंचित, कष्टकरी आणि शोषित घटकांच्या वेदना जगासमोर मांडल्या.
अहर्निश जनसेवा: महसूल दिनानिमित्त 'अमृत'च्या योगदानाचा विशेष आढावा
अहर्निश जनसेवा: महसूल दिनानिमित्त 'अमृत'च्या योगदानाचा विशेष आढावा
कवी प्रेमचंद : सामान्य माणसाच्या वेदनांना शब्द देणारा साहित्याचा दीपस्तंभ.
मुंशी प्रेमचंद हे हिंदी साहित्यविश्वातील ‘उपन्यास सम्राट’ म्हणून ओळखले जाणारे महान अध्यापक, लेखक, पत्रकार आणि समाजजागृतीचे प्रभावी साहित्यिक होते. त्यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांच्या साहित्यप्रवासाचा हा आढावा-
पद्मभूषण पंडित श्रीपाद दामोदर सातवळेकर : वेद, योग आणि भारतीय संस्कृतीचे अखंड उपासक
पंडित श्रीपाद दामोदर सातवळेकर यांनी कला, वेद, योग आणि आयुर्वेदाच्या माध्यमातून भारतीय ज्ञानपरंपरेला समृद्ध करणारे अतुलनीय कार्य केले.
ज्यांनी आकड्यांना इतिहासाची भाषा दिली: डॉ. दामोदर धर्मानंद कोसंबी
डॉ. दामोदर धर्मानंद कोसंबी हे गणितज्ञ, इतिहासकार आणि विचारवंत होते. त्यांनी विज्ञान, सांख्यिकी व भारतीय इतिहास संशोधनाला जागतिक ओळख मिळवून दिली.
समाजाला नवी दिशा देणारी पहिली महिला आमदार: पद्मभूषण डॉ. मुथुलक्ष्मी रेड्डी
डॉ. मुथुलक्ष्मी रेड्डी यांनी शिक्षण, वैद्यकीय सेवा आणि सामाजिक सुधारणांच्या माध्यमातून स्त्रीसक्षमीकरणाला नवी दिशा देत भारतीय इतिहासात अजरामर स्थान मिळवले.
जागतिक रेंजर दिन- निसर्गाचे प्रहरी
३१ जुलै : जागतिक रेंजर दिन – पर्यावरणाच्या रक्षणासाठी जीवन अर्पण करणाऱ्या वनरक्षकांना मानवंदना
ब्रिटिश सत्तेला हादरवणारे निर्भीड क्रांतिकारक- सत्येंद्रनाथ बोसु
ब्रिटिशांविरुद्ध निर्भयपणे लढणारे क्रांतिकारक सत्येंद्रनाथ बोसु यांनी मातृभूमीसाठी हसत-हसत फाशी स्वीकारली. त्यांच्या बलिदानाला विनम्र अभिवादन.
३० जुलै : जागतिक मानव तस्करीविरोधी दिन
माणूस विक्रीची वस्तू नाही' – मानव तस्करीविरोधात जागरूक समाज उभारण्याचे आवाहन
शिवशाहीर बाबासाहेब पुरंदरे : इतिहासातून राष्ट्रभावनेची ज्योत प्रज्वलित करणारे युगपुरुष
"ज्या राष्ट्राला आपल्या इतिहासाचा अभिमान असतो, ते राष्ट्र कधीही पराभूत होत नाही." या विचाराचा प्रत्यय आपल्या कार्यातून देणारे शिवशाहीर बाबासाहेब पुरंदरे हे महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक परंपरेतील एक तेजस्वी व्यक्तिमत्त्व होते.
गुरुपौर्णिमा विशेष : भारतीय संस्कृतीतील गुरुचे अनन्यसाधारण महत्त्व
आषाढ महिन्यातील पौर्णिमेला साजरी केली जाणारी गुरुपौर्णिमा ही भारतीय संस्कृतीतील अत्यंत पवित्र आणि प्रेरणादायी परंपरा आहे. या दिवशी ज्ञान, संस्कार, मूल्ये आणि जीवनाची योग्य दिशा देणाऱ्या गुरुजनांप्रती कृतज्ञता व्यक्त केली जाते. भारतीय संस्कृतीत गुरुचे स्थान देवापेक्षाही श्रेष्ठ मानले गेले आहे. म्हणूनच "गुरु ब्रह्मा, गुरु विष्णु, गुरु देवो महेश्वरः" हा श्लोक गुरुच्या महानतेचे वर्णन करतो.
भारतीय समाजसुधारणेचे युगपुरुष – ईश्वरचंद्र विद्यासागर
ईश्वरचंद्र विद्यासागर यांनी स्त्रीशिक्षण, विधवा पुनर्विवाह आणि समाजसुधारणेसाठी आयुष्य समर्पित करून भारतीय समाजाला नवी दिशा दिली.
महाश्वेता देवी : लेखणीच्या माध्यमातून वंचितांच्या संघर्षाला आवाज देणाऱ्या साहित्यिका
महाश्वेता देवी यांनी साहित्य आणि सामाजिक कार्यातून आदिवासी, वंचितांच्या संघर्षांना आवाज देत न्याय व समानतेसाठी आयुष्य समर्पित केले.त्यांच्या स्मृतीदिनानिमित्त त्यांच्या साहित्यनिर्मितीस उजाळा देणारा हा लेख-
डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम : प्रेरणादायी व्यक्तिमत्त्वाला विनम्र अभिवादन
भारतरत्न डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांचे विज्ञान, राष्ट्रसेवा आणि युवकांना दिलेली प्रेरणा भारतीयांसाठी कायम प्रेरणादायी राहील.
क्रांतीची मशाल : कल्पना दत्त
कल्पना दत्त या चितगाव शस्त्रागार हल्ल्यात सहभागी झालेल्या धाडसी क्रांतिकारक होत्या. त्यांनी स्वातंत्र्यलढ्यात योगदान देऊन समाजसेवेतही कार्य केले.
प्रसिद्ध सतारवादक आणि संगीतकार- भास्कर चंदावरकर
आज प्रसिद्ध सतारवादक आणि संगीतकार- भास्कर चंदावरकर यांची जयंती,त्यानिमित्त त्यांच्या संगीत कार्याची माहिती सांगणारा हा लेख-
गीतरामायणाचे शिल्पकार- सुधीर फडके
स्व. सुधीर फडके यांचे नाव जरी आपण ऐकले, तरी आपल्याला आठवते, ते गीत रामायण! या थोर गायक आणि संगीतकाराची आज जयंती आहे,त्यानिमित्त त्यांच्या सांगीतिक प्रवासाचा हा संक्षिप्त आढावा
राष्ट्रीय औष्णिक अभियंता दिन (National Thermal Engineer Day)
उष्णता व्यवस्थापन (Thermal Management) आणि तापमान नियंत्रणातील नवकल्पनांचे महत्त्व समजावून घेण्याचा दिवस
विद्यार्थी चळवळीचे शिल्पकार : मदनदास देवी
विद्यार्थ्यांच्या शक्तीला राष्ट्रनिर्माणाच्या कार्याशी जोडणारे, संघटन उभारणीचे कुशल शिल्पकार आणि अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषदेच्या विस्ताराला दिशा देणारे व्यक्तिमत्त्व म्हणजे स्वर्गीय मदनदास देवी.
वैज्ञानिक, शिक्षणतज्ज्ञ व विज्ञानप्रसारक – प्रा. यशपाल
प्रा. यशपाल हे प्रख्यात वैज्ञानिक, शिक्षणतज्ज्ञ, विज्ञानप्रसारक आणि भारतीय अवकाश व शिक्षण क्षेत्रातील दूरदर्शी सुधारक होते.
लोकमान्य टिळक आणि त्यांची परखड पत्रकारिता
आभाळ जरी कोसळलं तरी त्यावर पाय ठेवून मी उभा राहिन असं परखडपणे सांगणाऱ्या लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक यांची आज जयंती. लोकमान्य टिळक नेते म्हणून,वक्ते म्हणून जितके थोर होते,तितकेच एक पत्रकार म्हणूनही त्यांचे कार्य बहुमोल आहे. त्यांचे अग्रलेख हे त्यांच्या परखड पत्रकारितेचे द्योतक होते. जाणून घेऊया त्यांच्या पत्रकारितेतील योगदानाविषयी-
स्वातंत्र्याचा अखंड ध्यास घेणारा महान क्रांतिकारक – चंद्रशेखर आझाद
"आझाद" राहण्याची प्रतिज्ञा अखेरच्या श्वासापर्यंत पाळणारे महान क्रांतिकारक चंद्रशेखर आझाद. त्यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांच्या प्रेरणादायी जीवनाचा परिचय करून देणारा हा लेख.
महाराष्ट्राच्या विकासाला नवी दिशा देणारे नेतृत्व : मा. मुख्यमंत्री देवेंद्रजी फडणवीस
महाराष्ट्राचे राज्याच्या मुख्यमंत्री देवेंद्रजी फडणवीस यांच्या वाढदिवसानिमित्त, या अभ्यासू, निर्णयक्षम आणि विकासाभिमुख नेतृत्वाचा परिचय करून देणारा हा लेख-
राष्ट्रीय ध्वज स्वीकृती दिन : राष्ट्राच्या स्वाभिमानाचे आणि एकतेचे प्रतीक
राष्ट्रीय ध्वज स्वीकृती दिन हा भारतीय तिरंग्याच्या गौरवाचा, स्वातंत्र्यलढ्याच्या स्मृतींचा, राष्ट्रीय एकतेचा आणि प्रत्येक भारतीयामध्ये राष्ट्रप्रेम जागवणारा प्रेरणादायी दिवस आहे.
महाराष्ट्राच्या राजकारणातील प्रभावी आणि अभ्यासू नेतृत्व -मा. मुख्यमंत्री देवेंद्रजी फडणवीस
महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री महोदय देवेंद्र फडणवीस साहेब यांच्या जन्मदिना निमित्त अमृत संस्थे तर्फे मन:पूर्वक शुभेच्छा.
साहित्य अकादमी पुरस्कार ,पद्मविभूषण आणि ज्ञानपीठ पुरस्काराने सन्मानित साहित्यसूर्य कलाकार- उमाशंकर जोशी
गुजराती साहित्याचे महान कवी, निबंधकार, नाटककार आणि समीक्षक उमाशंकर जोशी यांची आज जयंती.त्यानिमित्त त्यांच्या साहित्यविश्वाचा परिचय करून देणारा हा लेख-
अशोक चक्र आदर्श जीवनातील 24 गुणांचे प्रेरणादायी प्रतीक
भारतीय राष्ट्रध्वजाच्या मध्यभागी असलेली अशोक चक्र हे केवळ आपल्या राष्ट्राची ओळख नसून भारतीय संस्कृती नैतिक मूल्य आणि सतत प्रगतीची प्रेरणा देणारे तेजस्वी प्रतीक आहे.ध्वज स्वीकृती दिनानिमित्त ही माहिती-
इतिहास-संशोधक व लेखक- डॉ.र.चिं.ढेरे
थोर इतिहास संशोधक,अभ्यासक आणि लेखक डॉ.र.चिं.ढेरे यांची आज जयंती,त्यानिमित्त त्यांच्या लेखनप्रवासाची माहिती करून देणारा हा लेख-
थोर क्रांतीकारक- बटुकेश्वर दत्त
बटुकेश्वर दत्त ,एक प्रखर आणि थोर देशभक्त. आज त्यांचा स्मृतीदिन,त्यानिमित्त त्यांच्या क्रांतीकारी कार्याचा परिचय करून देणारा हा लेख-
क्रांतीचा धगधगता अग्नीकुंड - मंगल पांडे
मंगल पांडे यांच्या जयंती निमित्त १८५७ च्या स्वातंत्र्यलढ्यातील त्यांचे अमुल्य योगदान,त्यांचे व्यक्तिमत्त्व यांचा परिचय करून देणारा हा लेख-
डॉ. जयंत विष्णु नारळीकर : विज्ञाननिष्ठ विचारांचा तेजस्वी दीपस्तंभ
सुप्रसिद्ध खगोलशास्त्रज्ञ गणिततज्ञ पद्मविभूषण पद्मभूषण जयंत नारळीकर यांच्या जन्मदिनानिमित्त विशेष लेख
आज १८ जुलै कांची कामकोटी पीठाचे शंकराचार्य जयेंद्र_सरस्वती यांचा जन्मदिन
वेदांवर त्यांचं प्रभुत्व होतं. चंद्रशेखेरेन्द्रा सरस्वती यांनी त्यांना त्यांचा उत्तराधिकारी म्हणून घोषित केलं होतं. २००३ मध्ये त्यांना शंकराचार्याची उपाधी घेऊन ५० वर्ष पूर्ण झाली होती. कांचीपुरम मठाद्वारे अनेक शाळा आणि नेत्र रुग्णालये चालविले जातात.
साहित्य सम्राट लोकशाहीर अण्णाभाऊ साठे जयंती
साहित्य सम्राट, लोकशाहीर अण्णाभाऊ साठे यांच्या स्मृतिदिनानिमित्त त्यांच्या महान कार्याला व राष्ट्रनिर्मितीसाठी दिलेल्या योगदानाला विनम्र अभिवादन !
नेल्सन मंडेला : मानवता, समानता आणि सेवाभावाचा संदेश
आज नेल्सन मंडेला यांची जयंती त्यानिमित्त संयुक्त राष्ट्रसंघातर्फे 'नेल्सन मंडेला आंतरराष्ट्रीय दिन' साजरा करण्यात येतो. त्यांच्या कार्याची माहिती करून देणारा हा लेख-
जागतिक न्याय दिन
जागतिक न्याय दिन दरवर्षी १७ जुलै रोजी साजरा केला जातो. हा दिवस बहुतेक देशांमध्ये न्याय आणि निष्पक्षतेच्या महत्त्वावर लक्ष केंद्रित करण्यासाठी साजरा केला जातो. जाणून घेऊया, या दिनानिमित्त काही उद्बोधक माहिती-
परमवीरचक्र विजेते फ्लाइंग ऑफिसर निर्मलजीत सिंह सेखों : अदम्य शौर्याचे तेजस्वी प्रतीक
भारतीय हवाई दलाच्या इतिहासात अपूर्व शौर्य, कर्तव्यनिष्ठा आणि राष्ट्रभक्तीचे सर्वोच्च उदाहरण म्हणून फ्लाइंग ऑफिसर निर्मलजीत सिंह सेखों यांचे नाव अत्यंत आदराने घेतले जाते.
आस्था, श्रद्धा आणि भक्तीचे पुण्यपर्व - भगवान जगन्नाथ रथयात्रा
आपला देश विविध परंपरा, यात्रा आणि उत्सवांनी नटलेला आहे. प्रत्येक भागातील, राज्यातील परंपरा वेगवेगळी असते. संस्कृतीची ही विविधता हीच तर आपल्या देशाची विशेषता आहे. अशीच एक अनोखी व आस्था आणि श्रद्धेची परंपरा म्हणजे ओडिशा येथील जगन्नाथ रथयात्रा! जाणून घेऊया या अनोख्या आणि पुरातन सोहळ्याविषयी...
विश्व युवा कौशल्य दिनानिमित्त ज्ञानदीप ट्रेनिंग इन्स्टिट्यूट ला भेट
शिक्रापूर येथे विश्व युवा कौशल्य दिनानिमित्त ज्ञानदीप ट्रेनिंग इन्स्टिट्यूटला सदिच्छा भेट देण्यात आली. यावेळी संस्थेचे प्रमुख श्री. रविकिरण लांडे यांची भेट घेऊन त्यांना विश्व युवा कौशल्य दिनाच्या शुभेच्छा देण्यात आल्या.
जागतिक युवा कौशल्य दिन
तरुणांना रोजगार, सन्मानजनक काम आणि उद्योजकतेसाठी कौशल्यांनी सुसज्ज करण्याच्या धोरणांचा गौरव करण्यासाठी, २०१४ मध्ये संयुक्त राष्ट्र महासभेने १५ जुलै हा 'जागतिक युवा कौशल्य दिन' म्हणून घोषित केला.
'नौशेरा का शेर' ब्रिगेडियर मोहम्मद उस्मान : राष्ट्रनिष्ठेचे तेजस्वी प्रतीक
"देश प्रथम, कर्तव्य सर्वोच्च आणि राष्ट्रसेवा हीच खरी देशभक्ती" — ब्रिगेडियर मोहम्मद उस्मान यांच्या जीवनातून मिळणारी हीच अमूल्य प्रेरणा आहे.
थोर विचारवंत आणि समाजसुधारक- गोपाळ गणेश आगरकर
गोपाळ गणेश आगरकर हे एक बुद्धिप्रामाण्यावादी विचारवंत आणि थोर समाजसुधारक होते. आज त्यांची जयंती आहे,त्यानिमित्त त्यांच्या राजकीय,सामाजिक आणि साहित्य प्रवासाचा हा आढावा..
वीर बाजीप्रभू देशपांडे - छत्रपती शिवाजी महाराज यांचे विश्वासू, पराक्रमी आणि स्वामीनिष्ठ सरदार
वीर बाजीप्रभू देशपांडे हे छत्रपती शिवाजी महाराज यांचे अत्यंत विश्वासू, पराक्रमी आणि स्वामीनिष्ठ सरदार होते. १३ जूलै ह्या त्यांच्या पुण्यतिथीनिमित्त त्यांच्या कर्तृत्वाचा परिचय करून देणारा हा लेख
राष्ट्रीय कृषि व ग्रामीण विकास बॅंक (नाबार्ड) स्थापना दिवस
आज राष्ट्रीय कृषि व ग्रामीण विकास बॅंक अर्थात नाबार्डचा स्थापना दिवस त्यानिमित्त त्याची स्थापना,कार्यक्षेत्र आणि कार्यपद्धती स्पष्ट करणारा हा लेख-
जंगल सत्याग्रहातील प.पू.डॉ. केशव बळीराम हेडगेवार यांचे राष्ट्रकार्य
आजच्याच दिवशी सन १९३० मध्ये प.पू. डॉ. हेडगेवार यांनी जंगल सत्याग्रहाची सुरुवात केली होती. त्या सत्याग्रहाची पार्श्वभूमी व इतिहास सांगणारा हा लेख-
जागतिक लोकसंख्या दिन
वाढत्या लोकसंख्येविषयी लोकांना जागरूक करण्यासाठी जागतिक लोकसंख्या दिन दरवर्षी ११ जुलै रोजी साजरा केला जातो. त्यानिमित्त लोकसंख्या या विषयातील माहिती देणारा हा लेख-
कादंबरीकार नारायण हरी आपटे
आज नारायण हरि आपटे यांची जयंती आहे. त्यानिमित्त त्यांच्या साहित्य प्रवासाची ही माहिती.
जागतिक उर्जा स्वातंत्र्य दिन
जागतिक उर्जा स्वातंत्र्यदिनानिमित्त उर्जा स्त्रोतांचे महत्त्व,त्यांच्या बचतीचे उपाय आणि उर्जा स्वातंत्र्याचा खरा अर्थ समजावून सांगणारा हा लेख -
भारतीय शेयर बाजार (बॉम्बे स्टॉक एक्सचेंज)- भारतीय अर्थव्यवस्थेचा आरसा
आज भारतीय शेयर बाजार अर्थात बॉम्बे स्टॉक एक्सचेंजचा स्थापना दिवस,त्यानिमित्त या शेयर बाजाराची सुरुवात आणि त्याच्या आजपर्यंतच्या स्थितंतराची ही माहिती-
रामचंद्र काशीनाथ म्हाळगी अर्थात रामभाऊ म्हाळगी जयंती
राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे प्रचारक, जनसंघ या राजकीय पक्षाचे महाराष्ट्राचे पहिले सरचिटणीस आणि विधानसभेतील पहिले आमदार रामचंद्र काशीनाथ म्हाळगी उर्फ रामभाऊ म्हाळगी यांची आज जयंती,त्यानिमित्त त्यांच्या राजकीय आणि समाजिक जीवनाचा हा आढावा.
ज्ञानेश्वरीचे संशोधक,विचारवंत, शिक्षणतज्ज्ञ - सोनोपंत दांडेकर
आज ९ जुलै महाराष्ट्रातील शंकर वामन दांडेकर उर्फ सोनोपंत दांडेकर यांचा स्मृतिदिन त्यानिमित्त त्यांचा जीवनप्रवासाचा हा आढावा .
‘मार्सेलिस’ बंदरात बोटीतून समुद्रात मारलेली उडी-साहस नव्हे तर स्वातंत्र्यवीरांची दूरदृष्टी
दि. ८ जुलै १९१० रोजी सावरकरांनी ‘मार्सेलिस’ बंदरात बोटीतून समुद्रात उडी मारली... देशाच्या स्वातंत्र्यसंग्रामात अजरामर झालेल्या या साहसाची माहिती देणारा हा लेख-
कॅप्टन विक्रम बत्रा-अदम्य साहसाचे प्रतिक
कॅप्टन विक्रम बत्रा यांचे देशासाठी केलेले बलिदान अमुल्य आहे. आजच्या दिवशीच त्यांना देशासाठी वीरमरण प्राप्त झाले. जाणून घेऊया त्यांच्या सर्वोच्च बलिदानाविषयी-
"जागतिक क्षमा दिन विशेष: आज का युवा, माता-पिता और क्षमा की नई संस्कृति
आज क्षमा दिन हेतू क्षमा का महत्त्व समझानेवाला यह लेख-
अमृत वर्गाच्या माध्यमातून लहान मुलांना मिळाली संस्कारांची शिदोरी
लहान मुलांसाठी 'अमृत वर्ग' ठरत आहे ज्ञान, संस्कार आणि व्यक्तिमत्त्व विकासाचे प्रभावी माध्यम.
अढळ,प्रभावी आणि राष्ट्रभक्तीने प्रेरित व्यक्तिमत्त्व-डॉ.श्यामाप्रसाद मुखर्जी
भारतीय जनसंघाचे संस्थापक डॉ.श्यामाप्रसाद मुखर्जी यांची आज जयंती-त्यानिमित्त त्यांच्या राजकीय आणि राष्ट्रभक्तीने प्रेरित जीवनप्रवासाचा हा आढावा-
मराठी रहस्यकथांचे जनक – बाबूराव अर्नाळकर
चंद्रकांत सखाराम चव्हाण उर्फ बाबूराव अर्नाळकर यांचा आज स्मृतिदिन. त्यांच्या साहित्यप्रवासाचा हा लेख-
मराठा आरमार प्रमुख- सरखेल कान्होजीराजे आंग्रे जयंती
आंग्रे यांचा जन्म १६६९ मध्ये रत्नागिरी जिल्ह्यातल्या हर्णे या गावी एका संकपाळ (मराठा) कुटुंबात (सध्याचे भिलारे) झाला.
राष्ट्रध्वजाचे शिल्पकार - पिंगली वेंकय्या
आज पिंगली वेंकय्या यांचा स्मृतीदिन,त्यानिमित्त आपल्या राष्ट्रध्वजाच्या निर्मितीची रंजक माहिती-
जनकवी- पी.सावळाराम
जनकवी पी. सावळाराम हे नाव मराठी गीतसृष्टीच्या जगतात कायमचं कोरलं गेलं आहे. आज त्यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांच्या सांगितिक,राजकीय आणि सामाजिक जीवनप्रवासाचा हा आढावा.
कान्होजी आंग्रे - मराठा आरमाराचा अजिंक्य दर्यासारंग
मराठा आरमाराचे पराक्रमी सरखेल कान्होजी अग्रे यांच्या पुण्यतिथी निमित्त त्यांना विनम्र अभिवादन
उठा, जागे व्हा आणि आपले ध्येय साध्य होईपर्यंत थांबू नका
स्वामी विवेकांनंद यांच्या स्मृतीदिनानिमित्त त्यांच्या स्मृतीस अभिवादन!
केवळ ईश्वरभक्तीच नाही तर सामाजिक समरसता, कर्तव्यबोधाचा उपदेश करणारे- संत नामदेव
३ जुलै हा संत नामदेवांचा समाधी दिन आहे. आपल्या अभंगवाणीतून केवळ ईश्वरभक्तीच नाही तर सामाजिक समरसता, कर्तव्यबोध सांगणाऱ्या संत शिरोमणी नामदेव यांच्या जीवनप्रवासाचा हा आढावा.
आंतरराष्ट्रीय प्लास्टिक पिशवी मुक्त दिवस
दरवर्षी 3 जुलै रोजी आंतरराष्ट्रीय प्लास्टिक पिशवी मुक्त दिवस साजरा केला जातो. या निमित्ताने प्रत्येकाने कापडी किंवा पुनर्वापर करता येणाऱ्या पिशव्यांचा वापर करून प्लास्टिकला नकार देत पर्यावरण संरक्षणासाठी हातभार लावण्याचा संकल्प करणे, हाच या दिवसाचा खरा संदेश आहे.
आंतरराष्ट्रीय प्लास्टिक पिशवीमुक्त दिन "प्लास्टिकला नकार... पर्यावरणाला आधार!"
कापडी व कागदी पिशव्यांचा वापर करून प्लास्टिकला नकार देत पर्यावरण संवर्धनाचा संदेश देण्यासाठी ३ जुलै रोजी आंतरराष्ट्रीय प्लास्टिक पिशवीमुक्त दिन साजरा केला जातो.
मराठी रंगभूमीवरील श्रेष्ठ गायक नट- गणपतराव बोडस
मराठी रंगभूमीवरील प्रसिद्ध गायक नट- गणपतराव बोडस यांची आज जयंती, त्यानिमित्त त्यांच्या संगीत प्रवासाचा हा धावता आढावा.
अमर क्रांतिकारक मदनलाल धिंग्रा यांचे अद्वितीय बलिदान
अमर क्रांतिकारक मदनलाल धिंग्रा यांच्या शौर्याला आणि बलिदानाला विनम्र अभिवादन
डॉक्टर म्हणजे खरे देवदूतच!
आज राष्ट्रीय डॉक्टर्स दिन आहे. त्या निमित्ताने या दिवसाचा इतिहास आणि डॉक्टरांचे मानवी आयुष्यातील महत्त्व सांगणारा हा लेख-
जेव्हा समर्थ रामदास गुरु हरगोविंद सिंहाना भेटतात…!
गुरू हरगोविंदसिंहजी यांच्या जयंतीनिमित्त समर्थ रामदास आणि त्यांच्या अविस्मरणीय भेटीची ही रोमांचक कथा!
आधुनिक महाराष्ट्राचे शिल्पकार, शेतकऱ्यांचे कैवारी : मा. वसंतराव नाईक
१ जुलै हा महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री तथा आधुनिक महाराष्ट्राचे शिल्पकार मा. वसंतराव नाईक यांचा जयंतीदिन आहे. त्यानिमित्त त्यांचा हा जीवनपरिचय
विश्व सोशल मीडिया दिवस : डिजिटल युग में सकारात्मक बदलाव की ताकत बन रहा है अमृत महाराष्ट्र,सोशल मीडिया
विश्व सोशल मीडिया दिवस (30 जून) के अवसर पर यह संदेश दिया गया कि सोशल मीडिया आज केवल मनोरंजन का माध्यम नहीं, बल्कि जनजागरूकता, शिक्षा, रोजगार, सरकारी योजनाओं और सामाजिक विकास का प्रभावी मंच बन चुका है।
भारताचे श्रेष्ठ पितामह-दादाभाई नौरोजी
३० जून हा दादाभाई नौरोजी यांचा स्मृतीदिन; त्यानिमित्त त्यांच्या राजकीय आणि शैक्षणिक जीवनप्रवासाचा हा लेखरूपी आढावा-
सोशल मिडिया दिवस - संवाद ,संधी आणि जबाबदारी
30 जून जागतिक सोशल मीडिया दिवस आहे,त्यानिमित्त सोशल मिडीयाचा जबाबदारीपूर्वक वापर याविषयी जागृती करणारा हा लेख -
राष्ट्रीय सांख्यिकी दिन
दरवर्षी राष्ट्रीय सांख्यिकी दिन २९ जून रोजी साजरा करण्यात येतो.त्यानिमित्त सांख्यिकीचे महत्त्व विशद करणारा हा लेख-
प्रख्यात व्हायोलीनवादक व ग्वाल्हेर घराण्याचे नामवंत गायक- गजानन जोशी
गजानन अनंत जोशी हे प्रख्यात व्हायोलीनवादक व ग्वाल्हेर घराण्याचे नामवंत गायक होते. आज त्यांचा स्मृतीदिन. त्यानिमित्त त्यांच्या संगीतप्रवासाचा हा आढावा-
पाकिस्तानची धूळधाण उडवणारे फील्ड मार्शल सॅम माणेकशॉ
फील्ड मार्शल सॅम माणेकशॉ भारताचे लष्करप्रमुख होते.भारताचे आठवे सैन्यप्रमुख होते. त्यांच्या स्मृतीदिनानिमित्त त्यांच्या जीवनप्रवासाचा हा धावता आढावा!
निर्भीड पत्रकार आणि राष्ट्रभक्त - शिवराम महादेव परांजपे
भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीत पत्रकारितेच्या माध्यमातून जनजागृती करणारे निर्भीड पत्रकार, साहित्यिक आणि प्रभावी वक्ते शिवराम महादेव परांजपे यांची आज जयंती. आहे,त्यानिमित्त त्यांच्या कार्याची ओळख करून देणारा हा लेख-
स्वरसौंदर्याचा अजरामर वारसा : मराठी रंगभूमीचे गंधर्व – बालगंधर्व
२६ जून हा मराठी संगीत रंगभूमीचे महान गायक-अभिनेते बाल गंधर्व यांच्या जयंतीचा दिवस आहे. त्यानिमित्त त्यांना ही शब्दसुमनांजली!
"वंदे मातरम्"चे अमर रचनाकार बंकिमचंद्र चट्टोपाध्याय
वंदे मातरम्"चे अमर रचनाकार, आधुनिक बंगाली साहित्याचे जनक आणि भारतीय राष्ट्रभावनेचे प्रेरणास्थान बंकिमचंद्र चट्टोपाध्याय यांची आज जयंती आहे. त्यांच्या साहित्याने राष्ट्रप्रेम, स्वाभिमान आणि सामाजिक जागृतीचा संदेश दिला.
लोककल्याणासाठी झटणारा राजा- छत्रपती राजर्षी शाहू महाराज
छत्रपती राजर्षी शाहू महाराज यांची आज जयंती,त्यानिमित्त त्यांच्या लोककल्याणकारी जीवनप्रवासाचा हा शब्दआढावा-
शौर्य, त्याग आणि स्वाभिमानाचे प्रतीक – छत्रपती संभाजी महाराज
धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज हे हिंदवी स्वराज्याचे दुसरे छत्रपती आणि छत्रपती शिवाजी महाराजांचे ज्येष्ठ चिरंजीव होते. त्यांचा जन्म ज्येष्ठ शुद्ध द्वादशी या तिथीला झाला. त्यामुळे ही तिथी त्यांची जयंती म्हणून साजरी केली जाते.
भारतीय भौतिकशास्त्रज्ञ आणि शिक्षणतज्ज्ञ- वि.ग.भिडे
विष्णू गणेश भिडे हे एक भारतीय भौतिकशास्त्रज्ञ आणि शिक्षणतज्ज्ञ होते, जे मॉसबॉअर स्पेक्ट्रोस्कोपीवरील त्यांच्या अग्रणी कार्यासाठी आणि भारतातील विज्ञान शिक्षणातील योगदानासाठी ओळखले जातात. त्यांच्या स्मृतीदिनानिमित्त हा लेख-
पराक्रमी, शूरवीर, धैर्यवान राणी- राणी दुर्गावती
आपल्या राज्याचे, संस्थानाचे शत्रूपासून संरक्षण करण्यासाठी अनेक वीरपुरुष-स्त्रियांनी लढता लढता मरण पत्करले त्यातील एक पराक्रमी राणी दुर्गावती हिचा आज स्मृतीदिन,त्यानिमित्त एक लेख-
जागतिक ऑलिंपिक दिन
जागतिक ऑलिंपिक दिन (World Olympic Day) दरवर्षी 23 जून रोजी साजरा केला जातो.
डॉ. श्यामाप्रसाद मुखर्जी- राष्ट्रीय नेते आणि शिक्षणतज्ञ
डॉ. श्यामाप्रसाद मुखर्जी हे एक थोर राष्ट्रीय नेते, भारतीय जनसंघाचे संस्थापक अध्यक्ष व शिक्षणतज्ञ होते. त्यांच्या स्मृतीदिनानिमित्त हा लेख –
महेश नवमी : संस्कृति, सेवा और एकता का महापर्व
महेश नवमी माहेश्वरी समाज का एक प्रमुख एवं गौरवशाली पर्व है, जिसे समाज द्वारा श्रद्धा, आस्था और उत्साह के साथ मनाया जाता है। यह दिवस भगवान महेश (भगवान शिव) एवं माता पार्वती की कृपा से माहेश्वरी समाज की उत्पत्ति और उसके आदर्श जीवन मूल्यों की स्मृति का प्रतीक माना जाता है।
गोंद्या आला रे आला....
रॅंड या जुलमी इंग्रज अधिकाऱ्याचा चाफेकर बंधूंनी आजच्या दिवशीच वध केला होता, त्यांच्या या अद्वितीय पराक्रमाची माहिती देणारा हा लेख-
तन आणि मन यांची योग्य काळजी घेणारा- योग
आंतरराष्ट्रीय योग दिवस हा दरवर्षी २१ जून रोजी जगभरात साजरा केला जातो. संयुक्त राष्ट्रांनी याला मान्यता दिली आहे.
आधुनिक जीवनशैलीत योगाचे महत्त्व
उद्या २१ जून, हा वर्षातील सर्वात मोठा दिवस असतो (उत्तरायण), ज्याला आध्यात्मिक दृष्टीनेही मोठे महत्त्व आहे. म्हणूनच २०१५ पासून दरवर्षी २१ जून रोजी जागतिक योग दिन साजरा केला जातो.
समर्पित वृतीने प्रेरित उद्योजक- लक्ष्मणराव किर्लोस्कर
समर्पण, कठोर परिश्रम आणि प्रयत्न हे संपत्ती आणि संसाधनांच्या निर्मितीचे प्रतिबिंब मानणाऱ्या लक्ष्मणराव किर्लोस्कर यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांच्या प्रेरणादायी जीवनप्रवासाचा आढावा-
जागतिक सिकलसेल आजार जागृती दिन
आज (१९ जून) जागतिक सिकल सेल आजार-जागृती दिन आहे. त्यानिमित्त या आजाराची संक्षिप्त माहिती, त्याची भारतातील व्याप्ती आणि दीर्घकालीन उपाययोजना यांचा आढावा घेणारा हा लेख-
काळाच्या पुढे राहिलेल्या महिला वैज्ञानिक – डॉ. कमला सोहोनी
आपल्या कुटुंबातील वैज्ञानिक वारसा जपणाऱ्या आणि विज्ञान विषयात मूलभूत संशोधन करणाऱ्या डॉ. कमला सोहोनी यांची आज जयंती; त्यानिमित्त त्यांचा अनोखा कार्यपरिचय करून देणारा हा लेख-
राजमाता जिजाऊ- धैर्य, कर्तव्य, आणि मातृत्व यांचा अद्वितीय संगम असलेली मातृशक्ती
आज राजमाता जिजाऊ यांचा स्मृतीदिन. त्यानिमित्त त्यांच्या प्रेरणादायी प्रवासाचा हा संक्षिप्त आढावा.
देशबंधू -चित्तरंजन दास
भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीत आपल्या ज्ञानाने आणि आपल्या शब्दसंपदेने अमुल्य योगदान देणारे- देशबंधू अर्थात चित्तरंजन दास यांचा आज स्मृतीदिन, त्यानिमित्त त्यांच्या अमुल्य योगदानाचा हा संक्षिप्त आढावा.
जहाल राष्ट्रवादी विचारांचे पुरस्कर्ते- अच्युत कोल्हटकर
मराठी पत्रकार, लेखक आणि वक्ते आणि जहाल राष्ट्रवादी विचारांचे पुरस्कर्ते अच्युत कोल्हटकर यांचा आज स्मृतीदिन त्यानिमित्त त्यांचा हा लेखनप्रवास-
अभिजात नाट्यकलेचे प्रेरणास्थान- गोविंद देवल
प्रसिद्ध नाटककार आणि नाट्यदिग्दर्शक गोविंद बल्लाळ देवल यांचा आज स्मृतीदिन. त्यानिमित्त त्यांच्या नाट्यप्रवासाचा हा संक्षिप्त आढावा
विनायक पांडुरंग करमरकर: दगडाला आत्मा देणारा शिल्पकार
विनायक पांडुरंग करमरकर यांच्या पुण्यतिथीनिमित्त... काही कलाकार रंगांनी चित्र रेखाटतात, काही शब्दांनी भावना व्यक्त करतात; पण विनायक पांडुरंग करमरकर यांनी दगड आणि कांस्याला जिवंत स्पंदन दिले. त्यांच्या हातातील छिन्नी आणि हातोडा हे केवळ शिल्प घडवण्याची साधने नव्हती, तर भारतीय संस्कृती, इतिहास आणि मानवी भावविश्वाला अमरत्व देण्याची माध्यमे होती.कोकणातील साध्या वातावरणातून आलेल्या या प्रतिभावान कलाकाराने आपल्या अथक परिश्रम, अभ्यास आणि कलाप्रेमाच्या जोरावर भारतीय शिल्पकलेला जागतिक स्तरावर नवी ओळख मिळवून दिली. त्यांच्या शिल्पांमध्ये केवळ चेहऱ्यांचे साम्य दिसत नाही, तर त्या व्यक्तीचे व्यक्तिमत्त्व, भावना आणि जीवनाचा प्रवासही अनुभवायला मिळतो.
साहित्य,नाट्य आणि सामाजिक क्षेत्रातील अवलिया- प्रल्हाद केशव अत्रे
मराठीतील अष्टपैलू साहित्यिक, शिक्षणतज्ञ, चित्रपटनिर्माते-दिग्दर्शक, वृत्तपत्रकार, वक्ते आणि नेते प्र.के.अत्रे यांच्या स्मृतीदिनानिमित्त त्यांचा जीवनप्रवासाचा हा धावता आढावा.
मराठी साहित्यातील बहुआयामी लेखक- पु.ल.देशपांडे
पु.ल.देशपांडे यांच्या स्मृतीदिनानिमित्त त्यांच्या अफाट साहित्य आणि चित्रपट कारकीर्दीचा हा संक्षिप्त आढावा.
क्रांतीकारी पंडीत रामप्रसाद बिस्मिल- प्रखर देशप्रेम आणि उत्कट काव्यप्रतिभा
आपल्या क्रांतिकारक वृत्तीसाठी आणि काव्य प्रतिभेसाठी ओळखल्या जाणाऱ्या पंडीत रामप्रसाद बिस्मिल यांनी ब्रिटिश वसाहतवादी राजवटीविरुद्धच्या लढ्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली. त्यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांच्या क्रांतीकार्याचा आढावा घेणारा हा लेख -
नेत्रदान- तुमच्या डोळ्यांनी बघेल कोणी हे सुंदर जग!!
नेत्रदानाचे महत्त्व लक्षात घेऊन दरवर्षी १० जून हा दिवस आंतरराष्ट्रीय दृष्टिदान दिवस म्हणून साजरा केला जातो. या दिवशी लोकांमध्ये नेत्रदानाविषयी जागृती करण्यात येते. तुमच्या एका निर्णयामुळे एखाद्याचे आयुष्य सुंदर आणि सुखकर होऊ शकते. आज जागतिक दृष्टिदान दिनाच्या निमित्ताने नेत्रदानाविषयी जागरूकता निर्माण करणारा हा लेख—
सुमधुर गीतांचे जनक - ज्येष्ठ संगीतकार वसंत देसाई
आपल्या अनेक गीतांनी आणि जादूई संगीतरचनांनी मराठी रसिकांवर भुरळ घालणारे ज्येष्ठ संगीतकार वसंत देसाई यांची आज जयंती; त्यानिमित्त त्यांच्या सप्तसुरांच्या प्रवासाचा हा छोटासा लेख-
मराठी भावसंगीताचा राजा- गजाननराव वाटवे
प्रसिद्ध गायक आणि संगीतकार गजाननराव वाटवे यांची आज जयंती; त्यानिमित्त त्यांच्या संगीतमय प्रवासाचा हा अल्पपरिचय.
अन्न हे पूर्णब्रम्ह!!
जागतिक अन्न सुरक्षा दिनानिमित्त अन्न सुरक्षा आणि सकस अन्न यांविषयी माहिती सांगणारा हा लेख-
जयघोष छत्रपती शिवरायांचा!
अमृत जिल्हा कार्यालय, यवतमाळ यांच्या वतीने हिंदवी स्वराज्याचे संस्थापक, राष्ट्रपुरुष छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या शिवराज्याभिषेक दिनानिमित्त प्रेरणादायी कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते .
रायगडावर साकारला स्वराज्याचा भव्य सोहळा- शिवराज्याभिषेक दिन
शिवराज्याभिषेक दिनानिमित्त छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या भव्य राज्याभिषेक सोहळ्याचे वर्णन
शिवराज्याभिषेक सोहळा : स्वराज्याच्या सुवर्ण पर्वाची ऐतिहासिक आठवण
६ जून १६७४ रोजी रायगडावर झालेला छत्रपती शिवाजी महाराजांचा राज्याभिषेक हा हिंदवी स्वराज्याच्या स्थापनेचा आणि मराठी सामर्थ्याच्या उदयाचा ऐतिहासिक क्षण ठरला. हा दिवस महाराष्ट्राच्या इतिहासातील सुवर्णपान म्हणून ओळखला जातो.
जागा हो माणसा...निसर्ग साद घालतोय...
जागतिक पर्यावरण दिनानिमित्त मानवजातीला आवाहन करणारा हा लेख-
एक समर्पित जीवनप्रवास- राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे द्वितीय सरसंघचालक प.पू. गोळवलकर गुरुजी स्मृतीदिन
राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे द्वितीय सरसंघचालक प.पू. गोळवलकर गुरुजी यांच्या स्मृतीदिनानिमित्त त्यांच्या समर्पित कार्यकर्तृत्वाचा हा संक्षिप्त आढावा.
जागे व्हा,निसर्ग तुम्हाला साद घालतोय..
कृत्रिम सेवांच्या आहारी गेलेल्या नागरिकांना पर्यावरणाचे महत्व कळायला हवे , यासाठी जागतिक पर्यावरण दिन ही एक उत्तम संधी आहे.
इतिहासतज्ज्ञ डॉ. आशिष कुमार दासगुप्ता स्मृतिदिन
डॉ. आशिष कुमार दासगुप्ता हे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर ख्यातीप्राप्त असलेले एक अग्रगण्य भारतीय इतिहासतज्ज्ञ होते. त्यांच्या स्मृतिदिनानिमित्त त्यांच्या कार्यकर्तृत्वाचा हा आढावा.
चित्रकार, शिल्पकार आणि चित्रपट-निर्माते व दिग्दर्शक बाबूराव पेंटर जयंती
बाबूराव पेंटर हे एक प्रसिद्ध महाराष्ट्रीय चित्रकार, शिल्पकार आणि चित्रपट निर्माता व दिग्दर्शक होते. त्यांचे पूर्ण नाव बाबूराव कृष्णाजी मेस्त्री (मिस्त्री) असे होते. त्यांचा जन्म कोल्हापूर येथे ३ जून १८९० रोजी झाला. कलामहर्षी म्हणून ते गौरविले जात. प्रतिमाचित्रणातील कौशल्य व रंगभूमीवरील नेपथ्य, विशेषतः पडद्याची कलात्मकता या बाबतीत त्यांनी खूपच लौकिक मिळविला होता. चित्र, शिल्पे इत्यादी कलाक्षेत्रांत त्यांनी स्वाध्यायाच्या बळावरच आपली प्रगती करून घेतली.त्यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांच्या चित्रकारकीर्दीचा हा शब्दरुपी आढावा.
भारतीय भौतिकशास्त्रज्ञ देबेंद्र बोस स्मृतीदिन
देबेंद्र मोहन बोस हे एक भारतीय भौतिकशास्त्रज्ञ होते ज्यांनी वैश्विक किरण, कृत्रिम किरणोत्सर्ग आणि न्यूट्रॉन भौतिकशास्त्र या क्षेत्रांत योगदान दिले. त्यांनी बिभा चौधरी यांच्यासोबत सर्वप्रथम मेसॉनचा शोध लावला आणि ते बोस संस्थेचे सर्वाधिक काळ (१९३८-१९६७) संचालक होते. बोस हे प्रसिद्ध भौतिकशास्त्रज्ञ जगदीशचंद्र बोस यांचे भाचे होते, ज्यांनी भारतात आधुनिक विज्ञानाचा पाया घातला. त्यांच्या स्मृतीदिनानिमित्त त्यांच्या कार्यकर्तृत्वाचा हा लेखरूपी आढावा.
देबेंद्र बोस
भारतीय भौतिकशास्त्रज्ञ देबेंद्र बोस यांच्या स्मृतिदिनानिमित्त (दोन जून) त्यांच्या कार्याची ओळख...
ज्ञान हेच खरे सामर्थ्य, संस्कार हीच खरी संपत्ती आणि समाजसेवा हेच खरे कर्तव्य- विश्व ब्राम्हण दिन
ब्राह्मण समाज हा केवळ एका जातीचे प्रतिनिधित्व करत नाही, तर ज्ञान, विद्वत्ता, संस्कार, अध्यात्म, शिक्षण आणि समाजप्रबोधन यांचा समृद्ध वारसा जपणारा समाज म्हणून ओळखला जातो. वैदिक काळापासून ते आधुनिक युगापर्यंत ब्राह्मण समाजाने शिक्षण, विज्ञान, साहित्य, कला, संस्कृती आणि राष्ट्रनिर्माण क्षेत्रात अमूल्य योगदान दिले आहे.
ज्येष्ठ साहित्यिक गो.नी.दांडेकर स्मृतीदिन
बहुरंगी, बहुआयामी, स्वच्छंद व्यक्तिमत्व असलेले ज्येष्ठ साहित्यिक गो.नी.दांडेकर यांचा आज स्मृतीदिन,त्यानिमित्त वाचा त्यांचा साहित्यिक आणि रोमांचक जीवनप्रवास
पुण्यश्लोक अहिल्याबाई होळकर
पुण्यश्लोक अहिल्याबाई होळकर यांच्या जयंतीनिमित्त (३१ मे) त्यांच्या कार्याची ओळख...
देवदत्त भांडारकर
पुरातत्त्वज्ञ देवदत्त भांडारकर यांच्या स्मृतिदिनानिमित्त (३० मे) त्यांचा कार्यपरिचय...
हिराबाई बडोदेकर
ख्यातनाम शास्त्रीय गायिका हिराबाई बडोदेकर यांच्या जयंतीनिमित्त (२९ मे) त्यांचा कार्यपरिचय...
परशुराम कृष्ण गोडे
इतिहास संशोधक परशुराम कृष्ण गोडे यांच्या स्मृतिदिनानिमित्त (२८ मे) त्यांच्याविषयी अधिक माहिती...
स्वातंत्र्यवीर सावरकर : राष्ट्रभक्तीचे प्रेरणास्थान
स्वातंत्र्यवीर सावरकरांच्या जयंतीनिमित्त (२८ मे) त्यांना अभिवादन
तर्कतीर्थ लक्ष्मणशास्त्री जोशी
तर्कतीर्थ लक्ष्मणशास्त्री जोशी यांच्या स्मृतिदिनानिमित्त (२७ मे) त्यांचा कार्यपरिचय...
राम गणेश गडकरी
प्रख्यात नाटककार राम गणेश ग़डकरी यांच्या (२६ मे) जयंतीनिमित्त त्यांचा कार्यपरिचय...
त्र्यंबक शेजवलकर
इतिहासकार व लेखक त्र्यंबक शेजवलकर यांच्या जयंतीनिमित्त (२५ मे) त्यांच्या कार्याचा परिचय...
माधव गाडगीळ
थोर पर्यावरणतज्ज्ञ माधव गाडगीळ यांच्या जन्मदिनानिमित्त (२४ मे) त्यांचा कार्यपरिचय...
केशवराव भोळे
संगीत समीक्षक केशवराव भोळे यांच्या जन्मदिनानिमित्त (२३ मे) त्यांचा अल्प परिचय...
विष्णू बापट
संस्कृत विद्वान, भाषांतरकार व शास्त्रसुधारक विष्णू बापट यांच्या जन्मदिनानिमित्त (२२ मे) त्यांच्या कार्याचा परिचय...
ज्ञानेश्वर नाडकर्णी
कला व नाट्य समीक्षक ज्ञानेश्वर नाडकर्णी यांच्या जन्मदिनानिमित्त (२१ मे) त्यांच्या कार्याचा अल्प परिचय...
सर जमशेदजी टाटा
महान, द्रष्टे भारतीय उद्योगपती जमशेदजी टाटा यांच्या स्मृतिदिनानिमित्त (१९ मे) त्यांच्या व्यापक कार्याचा थोडक्यात परिचय...
रामचंद्र सप्रे
भारतातील पहिले राष्ट्रीय बुद्धिबळ विजेते रामचंद्र सप्रे यांच्या स्मृतिदिनानिमित्त (१८ मे) त्यांचा अल्प परिचय...
मुरारबाजी देशपांडे
शूरवीर मुरारबाजी देशपांडे यांच्या बलिदान दिनानिमित्त (१६ मे) त्यांच्या पराक्रमाची गाथा
रा. श्री. जोग
श्रेष्ठ मराठी समीक्षक रा. श्री. जोग यांच्या जन्मदिनानिमित्त (१५ मे) त्यांचा अल्प परिचय...
डॉ. इंदूताई पटवर्धन
'आनंदग्राम'च्या संस्थापिका, थोर समाजसेविका, सेवाव्रती डॉ. इंदूताई पटवर्धन यांच्या जन्मदिनानिमित्त (१४ मे) त्यांच्या कार्यकर्तृत्वाचा थोडक्यात आढावा...
प्रा. वि. म. कुलकर्णी
बालसाहित्यकार वि. म. कुलकर्णी यांच्या स्मृतिदिनानिमित्त (१३ मे) त्यांचा अल्प परिचय...
निनाद बेडेकर
इतिहास अभ्यासक निनाद बेडेकर यांच्या स्मृतिदिनानिमित्त (१० मे) त्यांचा अल्प परिचय...
महाराणा प्रताप
महाराणा प्रताप यांच्या जयंतीनिमित्त (९ मे) त्यांच्या कार्याचा अल्प आढावा...
दुर्गाबाई भागवत
श्रेष्ठ मराठी लेखिका दुर्गाबाई भागवत यांच्या स्मृतिदिनानिमित्त (सात मे) त्यांचा अल्प परिचय...
छत्रपती राजर्षी शाहू महाराज
छत्रपती राजर्षी शाहू महाराजांच्या स्मृतिदिनानिमित्त (६ मे) त्यांच्या कारकीर्दीचा थोडक्यात आढावा...
अरुण दाते
सुप्रसिद्ध भावगीत गायक अरुण दाते यांच्या जन्मदिनानिमित्त (४ मे) त्यांचा अल्प परिचय...
चित्रतपस्वी भालजी पेंढारकर
चित्रतपस्वी भालजी पेंढारकर यांच्या जयंतीनिमित्त (तीन मे) त्यांच्या कारकीर्दीचा हा धांडोळा...
वसंतराव देशपांडे
थोर गायक आणि कलाकार वसंतराव देशपांडे यांच्या (दोन मे) जयंतीनिमित्त त्यांचा अल्प परिचय...
दादासाहेब फाळके
भारतीय चित्रपटसृष्टीचे जनक दादासाहेब फाळके यांच्या (३० एप्रिल) जयंतीनिमित्त त्यांचा अल्प परिचय...
राजा रविवर्मा
प्रसिद्ध चित्रकार राजा रविवर्मा यांची २९ एप्रिल ही जयंती. त्या निमित्ताने त्यांचे हे अल्पचरित्र...
शंकर दीक्षित
भारतीय ज्योतिषशास्त्रज्ञ शंकर बाळकृष्ण दीक्षित यांचा २७ एप्रिल हा स्मृतिदिन. त्या निमित्ताने, त्यांचा हा अल्प परिचय...
श्रीनिवास रामानुजन
थोर गणितज्ञ श्रीनिवास रामानुजन यांचा २६ एप्रिल हा स्मृतिदिन. त्या निमित्ताने, त्यांचा अल्प परिचय...
उद्योगमहर्षी शंतनुराव किर्लोस्कर
उद्योगमहर्षी शंतनुराव किर्लोस्कर यांचा २४ एप्रिल हा स्मृतिदिन. त्या निमित्ताने, त्यांचा अल्प परिचय...
आद्य शंकराचार्य
वैशाख शुद्ध पंचमी हा आद्य शंकराचार्यांचा जयंतीदिन. त्या निमित्ताने, त्यांच्या कार्याचा हा अल्प परिचय...
चिंतामणराव वैद्य
थोर ज्ञानोपासक, महाभारत-रामायणाचे संशोधक व चतुरस्र ग्रंथकार चिंतामणराव वैद्य यांचा २० एप्रिल हा स्मृतिदिन. त्या निमित्ताने त्यांचा अल्प परिचय...
ताराबाई मोडक
शिक्षणतज्ज्ञ ताराबाई मोडक यांचा १९ एप्रिल हा जन्मदिन. त्या निमित्ताने, त्यांचा हा कार्यपरिचय...
महर्षी धोंडो केशव कर्वे
थोर समाजसुधारक महर्षी धोंडो केशव कर्वे यांचा १८ एप्रिल हा जन्मदिन. त्या निमित्ताने त्यांच्या कार्याचा अल्प परिचय...
मदनजित सिंग
राजनैतिक अधिकारी, चित्रकार, छायाचित्रकार आणि लेखक मदनजित सिंग यांचा १६ एप्रिल हा जन्मदिन. त्या निमित्ताने त्यांचा कार्यपरिचय...
मोरोपंत
प्राचीन मराठी पंडितकवींचे अग्रणी, आर्याभारतकार कवी मोरोपंत यांचा १५ एप्रिल हा स्मृतिदिन. त्या निमित्ताने त्यांचा अल्प परिचय...
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
भारतीय राज्यघटनेचे शिल्पकार डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांच्या व्यापक कार्याचा थोडक्यात आढावा...
जालियनवाला बाग हत्याकांड
अत्यंत दुर्दैवी असे जालियनवाला बाग हत्याकांड १३ एप्रिल १९१९ रोजी घडले होते.
पु. भा. भावे
ज्येष्ठ साहित्यिक पु. भा. भावे यांचा १२ एप्रिल हा जन्मदिन. त्या निमित्ताने त्यांचा अल्प परिचय...
कमल रणदिवे
कर्करोग आणि विषाणू यांच्या संबंधांवरील संशोधनासाठी प्रसिद्ध असलेल्या कमल रणदिवे यांचा ११ एप्रिल हा स्मृतिदिन. त्यांचा कार्यपरिचय...
मो. ग. रांगणेकर
प्रसिद्ध नाटककार मो. ग. रांगणेकर यांच्या जन्मदिनानिमित्त (१० एप्रिल) त्यांच्या कार्यकर्तृत्वाचा आढावा...
अशोक परांजपे
लोककला संशोधक, गीतकार, नाटककार अशोक परांजपे यांच्या स्मृतिदिनानिमित्त (९ एप्रिल) त्यांचा अल्प परिचय...
बंकिमचंद्र चॅटर्जी
'वंदे मातरम्'चे रचनाकार बंकिमचंद्र चॅटर्जी यांचा आठ एप्रिल हा स्मृतिदिन. त्या निमित्ताने त्यांचा अल्प परिचय...
जागतिक आरोग्य दिन
जागतिक आरोग्य दिन (सात एप्रिल) का साजरा केला जातो, याविषयी माहिती देणारा लेख...
जी. एन. जोशी
भावगीतगायक जी. एन. जोशी यांच्या जन्मदिनानिमित्त (सहा एप्रिल) त्यांचा अल्प परिचय...
छत्रपती शिवाजी महाराजांनी शाहिस्तेखानावर केलेला 'सर्जिकल स्ट्राइक'
छत्रपती शिवरायांनी शाहिस्तेखानाची बोटे छाटली त्या शौर्याचा इतिहास सर्वश्रुत आहेच. तो दिवस होता पाच एप्रिल १६६३. त्या निमित्ताने, छत्रपती शिवरायांच्या या पराक्रमाचे वर्णन करणारा हा लेख...
नाटो स्थापना दिवस
चार एप्रिल या स्थापना दिनाच्या निमित्ताने नाटो संघटनेविषयी माहिती देणारा हा लेख...
नाथमाधव
प्रसिद्ध ऐतिहासिक कादंबरीकार नाथमाधव यांच्या जयंतीनिमित्त (तीन एप्रिल) त्यांचा अल्प परिचय...
श्री गुरू तेगबहादूर
शिखांचे नववे गुरू श्री गुरू तेगबहादूर यांच्या जयंतीनिमित्त (एक एप्रिल) त्यांचा अल्प परिचय...
डॉ. आनंदीबाई जोशी
डॉ. आनंदीबाई जोशी यांच्या जयंतीनिमित्त (३१ मार्च) त्यांच्या कार्यकर्तृत्वाचा आढावा...
वासुदेव गोविंद मायदेव
थोर कवी वासुदेव गोविंद मायदेव यांचा ३० मार्च हा स्मृतिदिन. त्या निमित्ताने त्यांचा अल्प परिचय...
१८५७च्या स्वातंत्र्यलढ्याची ठिणगी पडल्याचा दिवस
मंगल पांडे यांनी ब्रिटिशांवर पहिली गोळी चालवली, तो दिवस होता २९ मार्च १८५७.
राजा गोसावी
नामवंत अभिनेते राजा गोसावी यांचा २८ मार्च हा जन्मदिन. त्या निमित्ताने त्यांचा अल्प परिचय...
जागतिक रंगभूमी दिन
नाटक या कलेबाबत जनजागृतीसाठी साजऱ्या केल्या जाणाऱ्या (२७ मार्च) जागतिक रंगभूमी दिनाविषयी...
व. पु. काळे
'वपु' या दोन अक्षरांनी मराठी वाचकांच्या मनावर अधिराज्य गाजवले. या वाचकप्रिय लेखकाच्या जन्मदिनानिमित्त (२५ मार्च) अल्प परिचय...
अक्कलकोटचे श्री स्वामी समर्थ
सोलापूर जिल्ह्यातील अक्कलकोट येथे दीर्घ काळ वास्तव्य केलेले श्री स्वामी समर्थ महाराज यांचा प्रकटदिन (चैत्र शुद्ध द्वितीया) नुकताच होऊन गेला. त्या निमित्ताने त्यांचे संक्षिप्त चरित्र...
हुतात्मा दिन
हुतात्मा दिनाच्या निमित्ताने (२३ मार्च) क्रांतिकारक भगतसिंग, राजगुरू आणि सुखदेव यांच्या क्रांतिकार्याचा आढावा..
मधुसूदन कालेलकर
मराठी नाटककार, कथाकार, कवी, गीतकार आणि पटकथाकार यांच्या जन्मदिनानिमित्त (२२ मार्च) त्यांचा अल्प परिचय...
चेटीचंड : सिंधी नववर्षाचा उत्सव आणि श्रद्धेचा दिवस
चेटीचंड हा सिंधी समाजाचा अत्यंत महत्त्वाचा सण दर वर्षी हिंदू पंचांगानुसार चैत्र महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील दुसऱ्या दिवशी साजरा केला जातो.
यशवंत रामकृष्ण दाते
कोशकार यशवंत रामकृष्ण दाते यांच्या (२१ मार्च) स्मृतिदिनानिमित्त त्यांचा अल्प परिचय...
बा. सी. मर्ढेकर
युगप्रवर्तक कवी बा. सी. मर्ढेकर यांच्या स्मृतिदिनानिमित्त (२० मार्च) त्यांचा अल्प परिचय...
डॉ. केशव बळिराम हेडगेवार
चैत्र शुद्ध प्रतिपदा ही आद्य सरसंघचालक डॉ. हेडगेवार यांची जन्मतिथी. त्या निमित्ताने त्यांच्या कार्याचा आढावा...
गुढीपाडवा - सकारात्मक ऊर्जा आणि नवचैतन्य देणारा सण!
चैत्र शुद्ध प्रतिपदा म्हणजेच गुढीपाडवा हा दिवस म्हणजे हिंदू नववर्षाचा पहिला दिवस असतो आणि तो प्रत्येकाच्या आयुष्यात नव्या संधी, नव्या आशा आणि सकारात्मक ऊर्जा घेऊन येतो.
शहाजीराजे भोसले
छत्रपती शिवाजी महाराजांचे पिता शहाजीराजे भोसले यांच्या जयंतीनिमित्त (१८ मार्च) त्यांच्या कार्यकर्तृत्वाचा आढावा...
विष्णुशास्त्री चिपळूणकर
आधुनिक मराठी गद्याचे जनक विष्णुशास्त्री चिपळूणकर यांचा १७ मार्च हा स्मृतिदिन.
सुभेदार मल्हारराव होळकर
छत्रपती शिवाजी महाराजांनी उभे केलेले स्वराज्य निष्ठेने वाढवणारे सुभेदार मल्हारराव होळकर यांचा १६ मार्च हा जन्मदिन. त्या निमित्ताने त्यांच्या कार्यकर्तृत्वाचा हा थोडक्यात आढावा...
जागतिक ग्राहक हक्क दिन
जागतिक ग्राहक हक्क दिनानिमित्त (१५ मार्च) जाणून घेऊ या ग्राहकांच्या मूलभूत हक्कांविषयी...
विंदा करंदीकर
ज्ञानपीठ विजेते साहित्यिक विंदा करंदीकर यांचा १४ मार्च हा स्मृतिदिन. त्या निमित्ताने त्यांचा हा अल्प परिचय...
जालियनवाला बाग हत्याकांडाचा बदला
सरदार उधमसिंग यांनी १३ मार्च १९४० रोजी मायकल ओडवायरची हत्या केली.
चिंतामणराव कोल्हटकर
चिंतामणराव कोल्हटकर यांच्या जन्मदिनानिमित्त (१२ मार्च) त्यांचा अल्प परिचय...
छत्रपती संभाजी महाराज
धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज यांच्या स्मृतिदिनानिमित्त त्यांच्याविषयीचा हा लेख...
मंगेश पाडगावकर
कविवर्य मंगेश पाडगावकर यांच्या जन्मदिनानिमित्त (१० मार्च) त्यांचे अल्पचरित्र...
दादोजी कोंडदेव
दादोजी कोंडदेव यांच्या स्मृतिदिनानिमित्त (सात मार्च) त्यांच्या कार्यकर्तृत्वाचा थोडक्यात आढावा...
रणजित देसाई
सहा मार्च हा प्रसिद्ध साहित्यिक रणजित देसाई यांचा स्मृतिदिन. त्या निमित्ताने, त्यांचा अल्प परिचय...
ना. गो. चापेकर
ऐतिहासिक विषयांवर लेखन करणारे मराठीतील एक भाषातज्ज्ञ, संशोधक, लेखक, समीक्षक आणि सामाजिक कार्यकर्ते ना. गो. चापेकर यांचा पाच मार्च हा स्मृतिदिन. त्या निमित्ताने...
औद्योगिक सुरक्षा दिन
चार मार्च हा दिवस राष्ट्रीय सुरक्षा दिन म्हणून साजरा केला जातो. त्याविषयी...
छत्रपती राजाराम महाराज
छत्रपती राजाराम महाराज यांचा दोन मार्च हा स्मृतिदिन. त्या निमित्ताने, त्यांच्या कार्याचा हा अल्प परिचय...
डॉ. नानासाहेब धर्माधिकारी
डॉ. नानासाहेब धर्माधिकारी यांच्या जयंतीनिमित्त (एक मार्च) त्यांच्या जीवनकार्याचा संक्षिप्त आढावा...
वि. वा. शिरवाडकर
कविश्रेष्ठ कुसुमाग्रजांचा जन्मदिन आणि मराठी भाषा गौरव दिन (२७ फेब्रुवारी) या निमित्ताने त्यांच्या साहित्यप्रवासाचा धावता आढावा...
स्वातंत्र्यवीर वि. दा. सावरकर
२६ फेब्रुवारी या स्वातंत्र्यवीर विनायक दामोदर सावरकरांच्या पुण्यतिथीनिमित्त त्यांच्या व्यापक कार्याचा अल्प परिचय...
गिरिजाबाई केळकर
साहित्यिका गिरिजाबाई केळकर यांचा २५ फेब्रुवारी हा स्मृतिदिन. त्या निमित्ताने त्यांचा हा अल्प परिचय...
वेडात मराठे वीर दौडले सात!
प्रतापराव गुजर यांच्यासह सात सरदारांनी नेसरीच्या लढाईत आपल्या प्राणांची आहुती दिली तो दिवस म्हणजे २४ फेब्रुवारी...
संत गाडगेबाबा
लोकजागृती करणारे आधुनिक मराठी संत गाडगेबाबा यांचा २३ फेब्रुवारी हा जन्मदिन. त्या निमित्ताने, त्यांचा हा अल्प परिचय...
'आयएसओ'चा स्थापना दिवस
जागतिक पटलावर वस्तूंची गुणवत्ता तपासण्याचे महत्त्वाचे काम जागतिक स्तरावर करणाऱ्या आयएसओ या संस्थेचा २३ फेब्रुवारी हा स्थापना दिवस. या संस्थेविषयी अधिक माहिती...
वि. स. वाळिंबे
इतिहास, चरित्र आणि भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यासंदर्भातील विषयांवर विपुल लेखन केलेले विनायक सदाशिव तथा वि. स. वाळिंबे यांचा २२ फेब्रुवारी हा स्मृतिदिन. त्या निमित्ताने, त्यांचा हा अल्प परिचय...
शरदचंद्र बोस
थोर स्वातंत्र्यसेनानी सुभाषचंद्र बोस यांचे थोरले बंधू शरदचंद्र बोस यांचा २० फेब्रुवारी हा स्मृतिदिन.
विष्णुपंत छत्रे
भारतीय सर्कशीचे जनक विष्णुपंत छत्रे यांचा २० फेब्रुवारी हा स्मृतिदिन. त्या निमित्ताने त्यांचा अल्प परिचय...
रामकृष्ण परमहंस
आध्यात्मिक गुरू, महान संत आणि विचारवंत स्वामी रामकृष्ण परमहंस यांची १८ फेब्रुवारी ही जयंती. त्या निमित्ताने त्यांचा अल्प परिचय...
वासुदेव बळवंत फडके
सशस्त्र क्रांतीचा आदर्श भारतीय तरुणांसमोर ठेवणारे आद्य क्रांतिकारक वासुदेव बळवंत फडके यांचा १७ फेब्रुवारी हा स्मृतिदिन. त्या निमित्ताने...
तात्या टोपे
१८५७च्या स्वातंत्र्यलढ्यातील धगधगती मशाल म्हणजे तात्या टोपे. १६ फेब्रुवारी हा त्यांचा जन्मदिन. त्यानिमित्त त्यांचा कार्य परिचय...
सुषमा स्वराज
तेजःपुंज, बहुपैलू व्यक्तिमत्त्वाच्या नेत्या सुषमा स्वराज यांच्या जन्मदिनानिमित्त (१४ फेब्रुवारी) त्यांच्या व्यापक कार्याचा हा अल्पसा आढावा...
वा. सी. बेंद्रे
थोर इतिहास संशोधक वासुदेव सीताराम बेंद्रे यांच्या जयंतीनिमित्त (१३ फेब्रुवारी) त्यांचा अल्प परिचय...
नाना फडणवीस
आपल्या शहाणपणाने पेशवाईतील अनेक अंतर्गत आणि बाह्य शत्रूंना नामोहरम करणाऱ्या या मुत्सद्दी व्यक्तिमत्त्वाचा १२ फेब्रुवारी हा जन्मदिन
गानतपस्विनी मोगूबाई कुर्डीकर
गानतपस्विनी मोगूबाई कुर्डीकर यांचा १० फेब्रुवारी हा स्मृतिदिन. त्या निमित्ताने त्यांचा हा अल्प परिचय...
गोविंद शंकरशास्त्री बापट
प्रख्यात संस्कृत पंडित, भाषांतरकार गोविंद शंकरशास्त्री बापट यांचा आठ फेब्रुवारी हा जन्मदिन.
श्री चक्रधरस्वामी
महानुभाव पंथाचे संस्थापक श्री चक्रधरस्वामींची पुण्यतिथी (सात फेब्रुवारी)
अग्निकन्या बीनाच्या पराक्रमाचा दिवस - सहा फेब्रुवारी १९३२
भर कार्यक्रमात गव्हर्नरवर झाडल्या होत्या गोळ्या
डॉ. शं. गो. तुळपुळे
मराठी भाषा आणि संत वाङ्मयाचे अभ्यासक, संशोधक डॉ. शं. गो. तुळपुळे यांचा पाच फेब्रुवारी हा जन्मदिन.
जागतिक कर्करोग दिन
कर्करोगाविषयी जनजागृती करण्याकरिता चार फेब्रुवारी हा दिवस जागतिक कर्करोग दिवस म्हणून साजरा केला जातो.
सायमन गो बॅक
सायमन आयोगाविरोधात भारतीयांनी केलेल्या ऐतिहासिक आंदोलनाचा दिवस - तीन फेब्रुवारी १९२८
ज्ञानकोशकार केतकर
डॉ. श्रीधर व्यंकटेश केतकर यांच्या जन्मदिनानिमित्त (२ फेब्रुवारी) त्यांच्या कार्याचा आढावा घेणारा हा लेख...
राजा बढे
'गर्जा महाराष्ट्र' या गाण्याचे शिल्पकार राजा बढे यांचा एक फेब्रुवारी हा जन्मदिन. त्या निमित्ताने त्यांचा हा अल्प परिचय...
राष्ट्रीय महिला आयोग
महिलांकरिता सदैव तत्पर असलेल्या राष्ट्रीय महिला आयोगाविषयी ३१ जानेवारी या स्थापना दिनानिमित्त थोडक्यात माहिती...
वसंत कानेटकर
काही लेखक त्यांच्या अद्वितीय लेखनशैलीने कायम स्मरणात राहतात. असेच एक साहित्यिक म्हणजे वसंत कानेटकर. ३० जानेवारी हा त्यांचा स्मृतिदिन. त्यानिमित्त त्यांचा हा अल्प परिचय...
लाला लजपतराय
पंजाबचा सिंह म्हणून ओळखले जाणारे थोर क्रांतिकारक लाला लजपतराय यांची २८ जानेवारी ही जयंती. त्या निमित्ताने, त्यांचा अल्प परिचय...
सद्गुरू श्री गुंडामहाराज देगलूरकर यांचा जन्मोत्सव - माघ शुद्ध दशमी
देगलूरकर महान परंपरेचे मूळपुरुष
नेटके जगण्याची शिकवण देणारा ग्रंथराज दासबोध
माघ शुद्ध नवमी अर्थात दासबोध जयंतीनिमित्त या महान ग्रंथाविषयी...
तर्कतीर्थ लक्ष्मणशास्त्री जोशी
जन्मदिनानिमित्त (२७ जानेवारी) त्यांच्या कार्याचा अल्प परिचय...
नेताजी सुभाषचंद्र बोस
आझाद हिंद सेनेचे प्रणेते नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांचा २३ जानेवारी हा जन्मदिन.
स्वामी रामानंद तीर्थ
महान संत व समाजसुधारक स्वामी रामानंद तीर्थ यांचा २२ जानेवारी हा स्मृतिदिन. त्या निमित्ताने, त्यांच्या कार्याचा हा अल्प परिचय...
माधव जूलियन
मराठीतील प्रसिद्ध कवी, साहित्यिक माधव जूलियन यांचा २१ जानेवारी हा जन्मदिन. त्या निमित्ताने त्यांच्या कार्यकर्तृत्वाची ही थोडक्यात माहिती...
मास्तर कृष्णराव फुलंब्रीकर
प्रतिभावान गायक, नट व संगीत दिग्दर्शक कृष्णराव गणेशपंत फुलंब्रीकर यांचा २० जानेवारी हा जन्मदिन.
चिं. वि. जोशी
दर्जेदार विनोदी लेखन करणारे थोर साहित्यिक चिं. वि. जोशी यांची १९ जानेवारी ही जयंती...
डॉ. पांडुरंग सदाशिव खानखोजे
महाराष्ट्राच्या मातीत जन्मलेले जागतिक कीर्तीचे कृषी शास्त्रज्ञ डॉ. पांडुरंग खानखोजे यांचा १८ जानेवारी हा स्मृतिदिन. त्या निमित्ताने, त्यांच्याविषयी...
दत्तात्रय रामचंद्र कापरेकर
कापरेकर संख्येचे संशोधक दत्तात्रेय रामचंद्र कापरेकर यांचा १७ जानेवारी हा जन्मदिन.
न्या. महादेव गोविंद रानडे
महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक न्या. रानडे यांचा १६ जानेवारी हा स्मृतिदिन.
पानिपतची लढाई म्हणजे शौर्याचे प्रतीक... पराभवाची गाथा नव्हे!
१४ जानेवारी १७६१ रोजी अहमदशहा अब्दाली आणि मराठ्यांमध्ये झालेल्या ऐतिहासिक लढाईची ही थोडक्यात कहाणी.
राष्ट्रीय युवा दिन
अस्वस्थ तरुणाईला वाट दाखवणारे दूरदर्शी विचारवंत स्वामी विवेकानंद यांची जयंती...
प्रवासी भारतीय दिवस
परदेशात राहणाऱ्या भारतीय समुदायाचे भारताच्या विकासामध्ये असलेले योगदान अधोरेखित करणे, हा या दिवसाचा मुख्य उद्देश आहे.
मराठी पत्रकार दिन
आद्य मराठी पत्रकार बाळशास्त्री जांभेकर यांनी दर्पण हे मराठी वृत्तपत्र सुरू केले तो दिवस म्हणजे सहा जानेवारी.
साल्हेरच्या विजयाची कथा
पाच जानेवारी १६७१ रोजी शिवाजी महाराजांनी साल्हेरचा किल्ला जिंकून स्वराज्यात घेतला.
सतीश धवन
भारतीय अंतराळ कार्यक्रमाला दिशा देणारे शास्त्रज्ञ सतीश धवन यांचा तीन जानेवारी हा स्मृतिदिन. त्यांचा हा अल्प परिचय...
मराठा
इंग्रज सरकारच्या अन्यायाविरुद्ध आवाज उठवणारे हे निर्भीड वृत्तपत्र लोकमान्य टिळकांनी सुरू केले तो दिवस म्हणजे २ जानेवारी १८८१
बाळाजी विश्वनाथ
पेशवाईचे संस्थापक बाळाजी विश्वनाथ यांचा एक जानेवारी हा जन्मदिन. त्या निमित्ताने, त्यांचा हा अल्प परिचय...
भारतातील वैशिष्ट्यपूर्ण गुरू-शिष्य परंपरा
एक जानेवारीच्या कल्पतरू दिनानिमित्त महान परंपरेचा आढावा
छोटा गंधर्व
मराठी रंगभूमीवरील नामवंत गायक नट छोटा गंधर्व यांचा ३१ डिसेंबर हा स्मृतिदिन. त्यांचा अल्प परिचय
गुरुकृपेच्या साक्षात्काराचा प्रत्यय देणारा कल्पतरू दिन
आपण सारे एक जानेवारी हा दिवस आंग्ल वर्षाचा पहिला दिवस म्हणून साजरा करतो; पण हा दिवस आणखी एका कारणाने प्रसिद्ध आहे. हा दिवस कल्पतरू दिन अर्थात कल्पतरू दिवस किंवा कल्पतरू उत्सव म्हणून ओळखला जातो.
विक्रम साराभाई
भारतीय अंतराळ कार्यक्रमाचे जनक विक्रम साराभाई यांचा ३० डिसेंबर हा स्मृतिदिन. त्या निमित्ताने, त्यांचा हा अल्प परिचय...
स्वरसम्राट मास्टर दीनानाथ मंगेशकर
मराठमोळे गायक, अभिनेते, संगीतकार मास्टर दीनानाथ मंगेशकर यांचा २९ डिसेंबर हा जन्मदिन. अस्खलित वाणी, अद्वितीय गळा आणि तल्लख बुद्दी अशा अनेक गुणांसाठी दीनानाथ मंगेशकर ओळखले जात. त्यांच्या कार्यकर्तृत्वाचा अल्प-परिचय करून देणारा हा लेख -
शिरीषकुमार
आपल्या देशाच्या स्वातंत्र्यासाठी असंख्य जणांनी आपल्या प्राणांची पर्वा न करता लढा दिला, आंदोलने केली, इंग्रजांचा अत्याचार सहन केला. त्यातीलच एक म्हणजे शिरीषकुमार. वयाच्या अवघ्या पंधराव्या वर्षी हा क्रांतिकारक हुतात्मा झाला. २८ डिसेंबर हा शिरीषकुमारचा जन्मदिन. त्या निमित्ताने त्याच्या आत्मबलिदानाचे हे स्मरण...
डॉ. पंजाबराव देशमुख : ग्रामीण भारताच्या शिक्षणक्रांतीचे शिल्पकार
सामाजिक, शैक्षणिक आणि राजकीय क्षेत्रात उत्तुंग कार्य केलेल्या द्रष्ट्या व्यक्तिमत्त्वाची जयंती (२७ डिसेंबर)
आंतरराष्ट्रीय साथरोग सज्जता दिन
दर वर्षी २७ डिसेंबर हा दिवस आंतरराष्ट्रीय साथरोग सज्जता दिन (International Day of Epidemic Preparedness) म्हणून साजरा केला जातो. या दिवसाची माहिती करून देणारा हा लेख.
आम्ही भारताचे लोक…
भारतीय संविधान दिन २६ नोव्हेंबर रोजी साजरा केला जातो. भारतीय संविधान अर्थात राज्यघटनेच्या निर्मितीसाठी २९ ऑगस्ट १९४७ रोजी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नेतृत्वाखाली मसुदा समिती स्थापन झाली. अनेक बैठका व चर्चांनंतर या समितीने सादर केलेला अंतिम मसुदा २६ नोव्हेंबर १९४९ रोजी संविधान सभेने स्वीकारला. राज्यघटनेबद्दल जागरूकता वाढवण्यासाठी केंद्र सरकारने २६ नोव्हेंबर २०१५पासून संविधान दिन साजरा करण्यास सुरुवात केली. आपल्या या राज्यघटनेची उद्देशिका (प्रीअँबल) वैशिष्ट्यपूर्ण असून, त्यातूनच तिच्या सर्वसमावेशकतेची कल्पना येते. ती मूळ इंग्रजीतील उद्देशिका आणि तिचा मराठी अनुवाद येथे देत आहोत….
वीर बाल दिवस
शिखांचे दहावे गुरू अर्थात गुरू गोविंदसिंग यांच्या पुत्रांच्या (साहिबजादे) सर्वोच्च बलिदानाच्या स्मरणार्थ २६ डिसेंबरला साजऱ्या होणाऱ्या या दिवसानिमित्त...
पं. मदनमोहन मालवीय
२५ डिसेंबर हा पं. मदनमोहन मालवीय यांचा जन्मदिन. त्या निमित्ताने, त्यांचा अल्प परिचय...
ग्राहकराजा जागा हो!
भारतात दर वर्षी २४ डिसेंबर हा दिवस भारतीय ग्राहक दिन किंवा राष्ट्रीय ग्राहक हक्क दिन म्हणून साजरा केला जातो. त्या निमित्ताने...
चौधरी चरण सिंह
देशाचे पाचवे पंतप्रधान चौधरी चरण सिंह यांचा २३ डिसेंबर हा जन्मदिन. त्यांच्या कार्याच्या गौरवार्थ हा दिवस राष्ट्रीय शेतकरी दिन म्हणूनही साजरा केला जातो. त्या निमित्ताने, त्यांच्या कार्याचा अल्प परिचय...
गुरू गोविंदसिंग
शिखांचे दहावे गुरू अर्थात गुरू गोविंदसिंग यांचा २२ डिसेंबर हा जन्मदिन. त्या निमित्ताने त्यांचा परिचय करून देणारा लेख -
श्रीनिवास रामानुजन
महान भारतीय गणितज्ञ श्रीनिवास रामानुजन यांचा २२ डिसेंबर हा जन्मदिन राष्ट्रीय गणित दिवस म्हणून ओळखला जातो.
जॅक्सनवधाची गोष्ट
२१ डिसेंबर १९०९ या दिवशी घडलेली रोमांचकारी घटना म्हणजे अनंत कान्हेरे यांनी नाशिकचे तत्कालीन कलेक्टर जॅक्सन यांचा केलेला वध. त्या घटनेविषयी...
संत गाडगे महाराज
२० डिसेंबर हा गाडगे महाराज यांचा स्मृतिदिन. त्या निमित्ताने त्यांच्या कार्याचा हा अल्प परिचय...
गोवा मुक्ती दिन
१९ डिसेंबर हा गोवा राज्याचा मुक्ती दिन. महाराष्ट्राच्या शेजारी असलेल्या या देशातील चिमुकल्या राज्याच्या स्वातंत्र्याचा इतिहास रोचक आहे.
चिमाजी अप्पा
अनंत बाळाजी भट ऊर्फ चिमाजी अप्पा उर्फ चिमणाजी अप्पा यांचा १७ डिसेंबर हा स्मृतिदिन. त्या निमित्ताने, त्यांच्याविषयीची ही माहिती...
विजय दिवस
पाकिस्तानविरुद्धच्या युद्धात भारताने विजय मिळवला आणि स्वतंत्र बांगलादेशाची निर्मिती झाली, तो दिवस म्हणजे १६ डिसेंबर. विजय दिन म्हणून साजऱ्या केल्या जाणाऱ्या या दिवसाबद्दल...
इरावती कर्वे
प्रसिद्ध मानववंशशास्त्रज्ञ आणि लेखिका इरावती कर्वे यांचा १५ डिसेंबर हा जन्मदिन. त्या निमित्ताने, त्यांच्याविषयीचे हे टिपण...
योगाचार्य बी. के. एस. अय्यंगार
दर वर्षी २१ जून रोजी जागतिक योगदिन साजरा करण्यात येतो. आपल्या प्राचीन योगप्रकाराला खऱ्या अर्थाने जागतिक मंचावर नेणारे योगाचार्य बी. के. एस. अय्यंगार यांचा १४ डिसेंबर हा जन्मदिन. त्यांच्या कार्याचा हा थोडक्यात परिचय…
मनोहर पर्रीकर
साधी राहणी, स्वच्छ प्रतिमा आणि हसरा चेहरा… ‘कॉमन मॅन’चे मूर्तिमंत उदाहरण असलेले मनोहर पर्रीकर सर्वांना नेहमी आपल्यातलेच एक वाटले. राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे स्वयंसेवक, भाजपचे सामान्य कार्यकर्ते, गोव्याचे मुख्यमंत्री ते देशाचे संरक्षणमंत्री असा पर्रीकर यांचा प्रवास थक्क करणारा होता; मात्र यशाची अनेक शिखरे गाठूनही त्यांनी त्यांच्यातला ‘कॉमन मॅन’ अखेरच्या श्वासापर्यंत जपला. १३ डिसेंबर हा त्यांचा जन्मदिन. त्या निमित्ताने हे छोटे टिपण…
डॉ. बाळकृष्ण शिवराम मुंजे
भारतीय सैनिकी शिक्षणाचे प्रवर्तक डॉ. बाळकृष्ण शिवराम मुंजे यांचा १२ डिसेंबर हा जन्मदिन. त्या निमित्ताने, त्यांच्या कार्याची ही थोडक्यात ओळख…
बाळाजी प्रभाकर मोडक
आधुनिक काळातील आद्य विज्ञान प्रसारक म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या बाळाजी प्रभाकर मोडक यांचा दोन डिसेंबर हा स्मृतिदिन. त्या निमित्ताने, त्यांची ही थोडक्यात ओळख…
गायनाचार्य पं. रामकृष्णबुवा वझे
गायनाचार्य पं. रामकृष्णबुवा वझे यांचा २८ नोव्हेंबर हा जन्मदिन. त्या निमित्ताने, त्यांचे हे स्मरण…
हिंदू धर्मासाठी बलिदान देणारे श्री गुरू तेगबहादूर
शीख धर्माचे नववे गुरू श्री गुरू तेगबहादूर यांचा आज (२४ नोव्हेंबर) बलिदान दिवस. औरंगजेबाच्या काळात काश्मीरमधील पंडितांना इस्लाम स्वीकारायला लावले जात होते. त्या वेळी गुरू तेगबहादूर यांनी या अन्यायाविरुद्ध आवाज उठवला आणि धर्मांतर नाकारल्याबद्दल त्यांना औरंगजेबाने मृत्युदंडाची शिक्षा दिली. दिल्लीतील चांदणी चौक येथे गुरू तेगबहादूर यांना फाशी देण्यात आली. तिथे आज ‘सीसगंजसाहिब’ गुरुद्वारा आहे. त्यांच्याविषयी हे टिपण…
डॉ. रखमाबाई सावे-राऊत
रखमाबाई सावे-राऊत (२२ नोव्हेंबर १८६४ – २५ सप्टेंबर १९५५) या एक भारतीय चिकित्सक आणि स्त्रीवादी होत्या. त्यांच्या जन्मदिनानिमित्त त्यांचा अल्प-परिचय...