भारतरत्न मा. पंतप्रधान स्वर्गीय अटल बिहारी वाजपेयी: एक अजातशत्रू नेतृत्व

भारतरत्न मा. पंतप्रधान स्वर्गीय अटल बिहारी वाजपेयी: एक अजातशत्रू नेतृत्व आणि महान राष्ट्रपुरुष

​भारताच्या राजकीय पटलावर अनेक नेते आले आणि गेले, परंतु ज्यांनी आपल्या वक्तृत्वाने, विचारसरणीने आणि कृतीने पक्षभेदाच्या पलीकडे जाऊन देशवासीयांच्या हृदयात स्थान निर्माण केले, असे उत्तुंग व्यक्तिमत्त्व म्हणजे भारतरत्न स्वर्गीय अटलबिहारी वाजपेयी. कवी, पत्रकार, विचारवंत आणि भारताचे माजी पंतप्रधान अशा विविध भूमिकांमधून त्यांनी भारताला एका नव्या उंचीवर नेऊन ठेवले. ​प्रारंभिक जीवन आणि शिक्षण

​अटलजींचा जन्म २५ डिसेंबर १९२४ रोजी मध्य प्रदेशातील ग्वाल्हेर येथे झाला. त्यांचे वडील कृष्ण बिहारी वाजपेयी हे शिक्षक आणि कवी होते. वडिलांचे हेच संस्कार अटलजींमध्ये बालपणापासून रुजले. त्यांनी ग्वाल्हेरच्या व्हिक्टोरिया कॉलेजमधून (सध्याचे महारानी लक्ष्मीबाई कॉलेज) पदवी घेतली आणि कानपूरच्या डी.ए.व्ही. कॉलेजमधून राज्यशास्त्रात पदव्युत्तर शिक्षण पूर्ण केले.

​बालपणापासूनच त्यांना राष्ट्रसेवेची आवड होती. राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे (RSS) पूर्णवेळ प्रचारक म्हणून त्यांनी आपल्या सार्वजनिक जीवनाला सुरुवात केली. त्यांनी 'राष्ट्रधर्म', 'पांचजन्य' आणि 'वीर अर्जुन' यांसारख्या नियतकालिकांचे संपादन करून आपल्या प्रभावी लेखनाची छाप सोडली.

​राजकीय प्रवास: शून्यातून शिखराकडे ​अटलजींचा राजकीय प्रवास हा भारतीय लोकशाहीचा एक सुवर्णकाळ मानला जातो: ​संसदेतील प्रवेश: १९५७ मध्ये ते पहिल्यांदा लोकसभेवर निवडून आले. त्यांच्या संसदेतील पहिल्याच भाषणाने भारताचे तत्कालीन पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू इतके प्रभावित झाले होते की, त्यांनी "हा तरुण एक दिवस नक्कीच भारताचा पंतप्रधान बनेल," असे भाकीत केले होते.

​परराष्ट्र मंत्री म्हणून कामगिरी: १९७७ मध्ये जनता पक्षाच्या सरकारमध्ये ते परराष्ट्र मंत्री झाले. युनायटेड नेशन्स (UN) मध्ये हिंदीतून भाषण देणारे ते पहिले भारतीय नेते ठरले. ​भारतीय जनता पक्षाची स्थापना: १९८० मध्ये त्यांनी लालकृष्ण अडवाणी यांच्यासोबत मिळून 'भारतीय जनता पक्ष' (BJP) ची स्थापना केली आणि पक्षाचे पहिले अध्यक्ष बनले.

​पंतप्रधानपद आणि ऐतिहासिक निर्णय ​अटलजी तीन वेळा भारताचे पंतप्रधान झाले. १९९६ मध्ये (१३ दिवस), १९९८ मध्ये (१३ महिने) आणि १९९९ ते २००४ या काळात त्यांनी ५ वर्षांचा कार्यकाळ यशस्वीपणे पूर्ण केला. बिगर-काँग्रेस पक्षाचे ५ वर्षांचा कार्यकाळ पूर्ण करणारे ते पहिले पंतप्रधान ठरले.

​पोखरण अणुचाचणी (१९९८): अमेरिकेसारख्या जागतिक सत्तांचा दबाव झुगारून अटलजींच्या नेतृत्वाखाली भारताने १९९८ मध्ये पोखरण येथे यशस्वी अणुचाचणी केली आणि भारताला 'अणुशक्तीधारक देश' म्हणून जगात ओळख मिळवून दिली.

​कारगील युद्ध (१९९९): पाकिस्तानने केलेल्या विश्वासघाताला अटलजींनी सैन्याला पूर्ण स्वातंत्र्य देऊन सडेतोड उत्तर दिले आणि कारगील युद्धात भारताने ऐतिहासिक विजय मिळवला.

​सुवर्ण चतुष्कोण आणि पायाभूत सुविधा: भारताला जोडणाऱ्या 'सुवर्ण चतुष्कोण' (Golden Quadrilateral) या महामार्ग प्रकल्पाची सुरुवात त्यांनी केली. तसेच ग्रामीण भागाला रस्त्यांनी जोडण्यासाठी 'प्रधानमंत्री ग्राम सडक योजना' सुरू केली.

​सर्व शिक्षण अभियान: "सब पढे, सब बढे" हा नारा देत ६ ते १४ वयोगटातील प्रत्येक मुलाला मोफत आणि सक्तीचे शिक्षण देण्यासाठी त्यांनी ही क्रांतीकारी योजना आणली.

​कवी आणि विचारवंत ​अटलजी केवळ एक राजकारणी नव्हते, तर एक हळवे कवी होते. त्यांच्या कवितांमध्ये देशप्रेम, संघर्ष आणि मानवी संवेदनांचा सुंदर संगम पाहायला मिळतो. ​"बाधाएं आती हैं आएं/ घिरें प्रलय की घोर घटाएं, पावों के नीचे अंगारे/ सिर पर बरसें यदि ज्वालाएं, निज हाथों में हंसते-हंसते/ आग लगाकर जलना होगा,कदम मिलाकर चलना होगा।" ​त्यांचे 'मेरी ५१ कविताएं' हे काव्यसंग्रह अत्यंत लोकप्रिय आहे.

​पुरस्कार आणि वारसा ​त्यांच्या देशाला दिलेल्या अफाट योगदानाबद्दल भारत सरकारने त्यांना: ​१९९२: पद्मविभूषण ​२०१५: भारताचा सर्वोच्च नागरी सन्मान 'भारतरत्न' प्रदान केला. ​त्यांच्या जन्मदिवशी म्हणजेच २५ डिसेंबर रोजी भारतभर 'सुशासन दिवस' (Good Governance Day) म्हणून साजरा केला जातो.

​१६ ऑगस्ट २०१८ रोजी या महान नेत्याने जगाचा निरोप घेतला. विरोधी पक्षातील नेतेही ज्यांचा आदर करत असत, असे ते 'अजातशत्रू' नेतृत्व होते. अटलजींचे विचार, त्यांचे राष्ट्रप्रेम आणि त्यांचे स्पष्ट वक्तेपण येणाऱ्या अनेक पिढ्यांसाठी मार्गदर्शक ठरत राहील.

- संकलित