शिवशाहीर बाबासाहेब पुरंदरे : इतिहासातून राष्ट्रभावनेची ज्योत प्रज्वलित करणारे युगपुरुष

"ज्या राष्ट्राला आपल्या इतिहासाचा अभिमान असतो, ते राष्ट्र कधीही पराभूत होत नाही." या विचाराचा प्रत्यय आपल्या कार्यातून देणारे शिवशाहीर बाबासाहेब पुरंदरे हे महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक परंपरेतील एक तेजस्वी व्यक्तिमत्त्व होते. त्यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांना विनम्र अभिवादन करताना, त्यांच्या कार्यातून आजच्या युवकांनी आणि समाजाने प्रेरणा घेणे हीच त्यांच्याप्रती खरी कृतज्ञता ठरेल.

बाबासाहेब पुरंदरे यांनी छत्रपती शिवाजी महाराजांचे चरित्र, त्यांचे स्वराज्याचे स्वप्न, शौर्य, दूरदृष्टी आणि राष्ट्रनिर्मितीचा विचार जनमानसापर्यंत पोहोचविण्यासाठी संपूर्ण आयुष्य अर्पण केले. त्यांनी इतिहासाला केवळ पुस्तकांमध्ये बंदिस्त न ठेवता व्याख्याने, संशोधन, लेखन आणि 'जाणता राजा' या ऐतिहासिक महानाट्याद्वारे घराघरात पोहोचविले. त्यांच्या कार्यामुळे लाखो युवकांच्या मनात स्वराज्य, स्वाभिमान आणि राष्ट्रभक्तीची ज्योत प्रज्वलित झाली.

आजच्या युवकांसाठी बाबासाहेबांचे जीवन एक प्रेरणादायी आदर्श आहे. त्यांनी शिकवले की कोणतेही मोठे कार्य करण्यासाठी अथक परिश्रम, सातत्य, सखोल अभ्यास आणि आपल्या ध्येयाप्रती निष्ठा आवश्यक असते. प्रसिद्धी किंवा पुरस्कारांपेक्षा समाजासाठी केलेले कार्य अधिक महत्त्वाचे असते, हे त्यांनी आपल्या आयुष्यातून सिद्ध केले.

आजच्या समाजाने बाबासाहेब पुरंदरे यांच्या जीवनातून पुढील मूल्ये आत्मसात करण्याची गरज आहे—

- इतिहासाचा अभ्यास करून राष्ट्राचा अभिमान जागृत ठेवणे.

- देश, समाज आणि संस्कृतीप्रती कर्तव्यभावना जोपासणे.

- युवकांमध्ये चारित्र्य, शिस्त, नेतृत्व आणि सामाजिक उत्तरदायित्व विकसित करणे.

- भारतीय संस्कृती, परंपरा आणि वारसा यांचे जतन करणे.

- ज्ञान, संशोधन आणि सत्याच्या आधारावर समाजात सकारात्मक परिवर्तन घडविणे.

आजच्या वेगवान आणि तंत्रज्ञानप्रधान युगात युवकांनी आधुनिकतेसोबत आपल्या इतिहासाची जाणीव आणि राष्ट्रभक्तीची भावना जपणे तितकेच आवश्यक आहे. इतिहास हा केवळ भूतकाळ नसून तो भविष्य घडविण्याची प्रेरणा आहे. बाबासाहेब पुरंदरे यांनी ही प्रेरणा आपल्या कार्यातून प्रत्येकापर्यंत पोहोचविली.

शिवशाहीर बाबासाहेब पुरंदरे यांच्या जयंतीनिमित्त आपण इतिहासाचे जतन, राष्ट्रहिताला प्राधान्य, संस्कारक्षम समाजनिर्मिती आणि स्वराज्याच्या मूल्यांचा प्रसार करण्याचा संकल्प करूया. हीच त्यांना खरी आदरांजली ठरेल.

"इतिहास वाचा, इतिहास समजा आणि इतिहासातून राष्ट्र घडविण्याची प्रेरणा घ्या – हीच शिवशाहीर बाबासाहेब पुरंदरे यांना जयंतीनिमित्त सर्वोत्तम मानवंदना."

-संकलित