समर्थगडावरील श्री स्वामी समर्थ मठ -देव माझा!
समर्थगडावरील भव्य स्वामी समर्थ मठ आडवली, ता. मालवण, जि. सिंधुदुर्ग
नागपूरच्या ऐतिहासिक व भोसलेकालीन तेलंगखेडी श्री कल्याणेश्वर शिव मंदिरात श्रावणसोमवारी भाविकांची तुडुंब गर्दी
नागपूरमधील तेलंगखेडी परिसरातील अंदाजे २४१ वर्षे जुने ऐतिहासिक श्री कल्याणेश्वर शिव मंदिर हे श्रद्धा आणि वास्तुकलेचा उत्कृष्ट नमुना आहे. सन १७८५ मध्ये राजे रघुजी भोसले यांनी या मंदिराची बांधणी केली होती. श्रावण महिन्यानिमित्त आणि विशेषतः प्रत्येक सोमवारी येथे महादेवाच्या दर्शनासाठी व जलाभिषेकासाठी भाविकांची मोठी गर्दी होते.
धार्मिक श्रद्धेसोबत निसर्गसौंदर्याची अनुभूती देणारे रामेश्वर मंदिर
"डोंगरगणचे श्री रामेश्वर मंदिर हे श्रद्धा, इतिहास आणि निसर्गसौंदर्याचा सुंदर संगम आहे. प्रभू श्रीरामांनी येथे शिवलिंगाची स्थापना केल्याची भाविकांची श्रद्धा असून, श्रावण व महाशिवरात्रीला येथे भाविकांची मोठी गर्दी होते."
संकटमोचक रोकडोबा हनुमान; धुळ्याच्या भक्तीपरंपरेचा मानबिंदू
‘रोकडोबा’च्या चरणी भक्तांची श्रद्धा; धुळ्याचे जागृत हनुमान मंदिर
धुक्याची दुलई, धबधब्यांची बरसात; पुण्यातील ताम्हिणी घाटाचे पावसाळी रूप पाहण्यासाठी पर्यटकांची गर्दी
पावसाळ्याची चाहूल लागताच सह्याद्रीच्या डोंगररांगांचे रूप पालटते. हिरव्यागार डोंगरांवरून खळाळणारे धबधबे, धुक्याची दुलई, ढगांनी वेढलेल्या दऱ्या आणि पावसाच्या सरींमध्ये न्हाऊन निघालेला निसर्ग यामुळे पुणे जिल्ह्यातील ताम्हिणी घाट सध्या पर्यटकांचे प्रमुख आकर्षण ठरत आहे. पुणे आणि कोकणाला जोडणारा हा निसर्गरम्य घाटरस्ता पावसाळ्यात जणू निसर्गाच्या मुक्त रंगांची चित्रशाळाच बनतो.
अमरावती जिल्ह्यातील मोझरी : राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराजांच्या विचारांची पावन भूमी.
अमरावती जिल्ह्यातील तिवसा तालुक्यात वसलेले मोझरी हे केवळ एक गाव नसून राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराजांच्या विचारांनी आणि कार्याने पावन झालेली भूमी म्हणून महाराष्ट्राच्या सामाजिक व आध्यात्मिक इतिहासात विशेष स्थान निर्माण करणारे ठिकाण आहे.
ऐतिहासिक आणि निसर्गरम्य पर्यटनाचा अनोखा संगम: रांजणगावनजीकच्या 'पिंपरी दुमाला' येथील पांडवकालीन मंदिरे
रांजणगाव:श्री क्षेत्र रांजणगाव गणपती या अष्टविनायक तीर्थक्षेत्रापासून अवघ्या ४ ते ५ किलोमीटर अंतरावर असलेल्या पिंपरी दुमाला येथे एक अत्यंत प्राचीन आणि निसर्गरम्य पर्यटन स्थळ आकारास आले आहे.
कोल्हापूरमधील आकर्षक आणि अनोखे समाधी मंदीर
पैजारवाडी (ता.पन्हाळा) (जि. कोल्हापूर) येथील एक प्रसिद्ध गाव आहे. हे गाव दत्त परंपरेतील थोर पुरुष परमपूज्य सदगुरु श्री चिले महाराज यांच्या कासवाच्या (कच्छ) आकारातील अद्वितीय समाधी मंदिरासाठी (कासव मंदिर) ओळखले जाते.
अचलपूरच्या येथे प्राचीन परंपरा, धार्मिक महत्त्व असलेले ठिकाण- अष्टमासिद्धी
अमरावती जिल्ह्यातील अचलपूर परिसराला ऐतिहासिक आणि धार्मिक वारशाची समृद्ध परंपरा लाभली आहे. याच परिसरातील अष्टमासिद्धी मंदिर सध्या भाविकांसह पर्यटकांचे लक्ष वेधून घेत आहे. प्राचीन धार्मिक परंपरा, ऐतिहासिक संदर्भ, मंदिराचे वातावरण आणि येथील प्रसिद्ध चमत्कारिक विहीर यामुळे अष्टमासिद्धी हे विदर्भातील एक वेगळे आध्यात्मिक पर्यटनस्थळ म्हणून ओळख निर्माण करत आहे.
सोलापूर मधील भीमा-सीना संगमावरील ऐतिहासिक - 'हत्तरसंग कुडल'
सोलापूर मधील भीमा-सीना संगमावरील ऐतिहासिक 'हत्तरसंग कुडल' ठरणार पर्यटकांचे मुख्य केंद्र; मराठीतील पहिला शिलालेख अन् दुर्मिळ शिल्पकलेचा खजिना!
श्री समर्थांची शिवथरघळ एक निसर्गसंपन्न स्थळ
समर्थ रामदास यांनी साताऱ्याच्या सज्जनगडावर महासमाधी घेतली, ते पवित्र स्थळ आता एक उत्तम पर्यटन स्थळ म्हणून उदयास येत आहे.
रायगड जिल्ह्यातील निसर्गाच्या सान्निध्यातील प्राचीन शिव मंदिर- श्रीसिद्धेश्वर मंदीर
हिरव्यागार निसर्गाच्या सान्निध्यात गुळसुंदे नावाचे गाव असून, ते पाताळगंगा नदीच्या पश्चिम तीरावर वसलेले आहे. याच नदीच्या तिरावर पेशव्यांचा सुभेदार रामजी महादेव यांनी श्रीसिद्धेश्वराचे मंदिर बांधले आहे.
प्राचीन व ऐतिहासिक श्री अंबादेवी मंदिर ठरतेय पर्यटकांसाठी आकर्षणाचे केंद्र
विदर्भाची सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक ओळख जपणाऱ्या अमरावती शहराच्या मध्यवर्ती भागात वसलेले श्री अंबादेवी मंदिर हे केवळ श्रद्धास्थान न राहता धार्मिक, ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक पर्यटनाचे महत्त्वाचे केंद्र ठरत आहे.
महाराष्ट्रातील टिपेश्वर अभयारण्य ठरतेय पर्यटकांसाठी अद्भुत संगम.
महाराष्ट्रातील विदर्भाच्या वनसंपदेचे वैभव अनुभवायचे असेल, तर यवतमाळ जिल्ह्यातील टिपेश्वर वन्यजीव अभयारण्य हे पर्यटकांसाठी आकर्षणाचे ठिकाण ठरत आहे.
अहिल्यानगर मधील गर्भगिरीच्या कुशीत वसलेले वृद्धेश्वर
अहिल्यानगर मधील पाथर्डीच्या धार्मिक वैभवाची ओळख म्हणजे वृद्धेश्वर महादेव मंदिर-
अत्यंत प्राचीन आणि ऐतिहासिक शिवमंदिर-श्री वंखनाथ मंदिर , नागाव
श्री वंखनाथ मंदिर हे अलिबाग-चौळ मार्गावर नागाव (अलिबाग) मधील खारगल्ली येथे स्थित असलेले एक अत्यंत प्राचीन आणि ऐतिहासिक शिवमंदिर आहे.
सोलापूरचे ग्रामदैवत श्री सिद्धेश्वर मंदिर- श्रद्धा आणि परंपरांचा जागर
सोलापूरचे ग्रामदैवत श्री सिद्धेश्वर मंदिरात श्रावण मासानिमित्त भक्तांचा उत्साह; महापूजा आणि धार्मिक कार्यक्रमांची रेलचेल.
पावसाळ्यात वरसगाव धबधब्याचे निसर्गरम्य रूप; पुणेकरांची पर्यटनासाठी पसंती
पावसाळ्याच्या आगमनानंतर सह्याद्रीच्या डोंगररांगांनी हिरवा शालू पांघरला असून पुण्याजवळील वरसगाव परिसराचे निसर्गसौंदर्य खुलले आहे.
पावसाळ्यात वरसगाव धबधब्याचे निसर्गरम्य रूप; पुणेकरांसाठी ठरतेय आकर्षणाचे ठिकाण
पावसाळा सुरू झाला की सह्याद्रीच्या डोंगररांगांचे रूपच बदलून जाते. हिरव्यागार डोंगरांनी वेढलेला परिसर, धुक्याची दुलई, खळाळून वाहणारे पाण्याचे प्रवाह आणि ठिकठिकाणी निर्माण होणारे धबधबे पर्यटकांना आकर्षित करू लागतात. पुण्याजवळील वरसगाव परिसरदेखील पावसाळ्यात अशाच निसर्गरम्य वातावरणामुळे पर्यटकांच्या पसंतीस उतरत आहे.
कास पठारावर फुलांचा मोसम आकारास; साताऱ्यातील धबधबे आणि निसर्ग पर्यटनाला उधाण
कास पठारावर फुलांचा मोसम आकारास; साताऱ्यातील धबधबे आणि निसर्ग पर्यटनाला उधाण
मुक्तागिरी : निसर्ग आणि अध्यात्माचा सुंदर संगम
विदर्भाच्या निसर्गसंपन्न भूमीत पर्यटनप्रेमींना आणि अध्यात्मिक साधकांना एकाच वेळी आकर्षित करणारे अनेक ठिकाणे आहेत. त्यापैकी मुक्तागिरी हे निसर्गरम्य वातावरण, डोंगररांगा, धबधबे, हिरवाई आणि धार्मिक शांतता यांचा अनोखा संगम असलेले महत्त्वाचे तीर्थक्षेत्र आहे. चिखलदरा परिसराच्या जवळ असलेले हे ठिकाण वर्षभर पर्यटकांचे लक्ष वेधून घेते. पावसाळ्यात तर मुक्तागिरीचे रूप अधिकच खुलून दिसते.
महाराष्ट्रातील ऐतिहासिक व प्राचीन देवस्थान भिलटेक : श्रद्धा, परंपरा आणि लोकसंस्कृतीचा अनमोल ठेवा
महाराष्ट्राच्या मातीत इतिहास, अध्यात्म आणि लोकपरंपरेचा समृद्ध वारसा दडलेला आहे. गावोगावी असलेली प्राचीन देवस्थाने ही केवळ धार्मिक श्रद्धेची केंद्रे नसून त्या त्या परिसराच्या सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनाची ओळख जपणारी ठिकाणे आहेत.
अहिल्यानगरच्या भूमीत दडलेला यादवकालीन शिल्पवैभवाचा अनमोल ठेवा- ताहाकारीचे भवानी मंदिर
अहिल्यानगरच्या भूमीत दडलेला यादवकालीन शिल्पवैभवाचा अनमोल ठेवा; ताहाकारीचे प्राचीन भवानी मंदिर आजही सांगते शतकांची गौरवगाथा
पंचमुखी महादेव मंदिर जालना- शहराच्या धार्मिक परंपरेचे प्रमुख श्रद्धास्थान
केवळ धार्मिक स्थळ म्हणूनच नव्हे, तर जालना शहराच्या सांस्कृतिक आणि आध्यात्मिक वारशाचा अविभाज्य भाग म्हणूनही पंचमुखी महादेव मंदिराची ओळख निर्माण झाली आहे. अनेक वर्षांपासून भक्तांची अखंड श्रद्धा लाभलेल्या या मंदिरात वर्षभर दर्शनासाठी भाविकांची वर्दळ कायम असते.
विदर्भाचे आध्यात्मिक वैभव : श्री कुरुक्षेत्र रिद्धपुर
अमरावती जिल्ह्यातील मोर्शी तालुक्यात वसलेले श्री क्षेत्र रिद्धपुर हे महानुभाव पंथाचे प्रमुख तीर्थक्षेत्र म्हणून संपूर्ण देशात प्रसिद्ध आहे. "विदर्भाचे कुरुक्षेत्र" म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या या पवित्र भूमीला धार्मिक, ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक दृष्ट्या अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. येथे दरवर्षी हजारो भाविक दर्शनासाठी येतात.
धुळे जिल्ह्यातील– अलालदरी धबधबा पर्यटकांचे प्रमुख आकर्षण
धुळे जिल्ह्यातील साक्री तालुक्यात आमळी परिसरात वसलेला अलालदरी धबधबा हा निसर्गप्रेमी आणि पर्यटनप्रेमींसाठी एक आकर्षक पर्यटनस्थळ म्हणून ओळखला जातो. विशेषतः पावसाळ्यात हा धबधबा आपल्या मनमोहक सौंदर्याने आणि फेसाळणाऱ्या जलधारांनी पर्यटकांना अक्षरशः भुरळ घालतो.
अभेद्य अर्नाळा किल्ला
अर्नाळा किल्ला हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पालघर जिल्ह्यात किल्ला आहे. अर्नाळा बेटाच्या वायव्येस हा जलदुर्ग आहे. उत्तर कोंकणातील वैतरणा नदी या किल्ल्याजवळ समुद्रास मिळते, त्यामुळे येथून खाडीच्या सर्व प्रदेशावर येथून नजर ठेवता येत असे. भारत सरकारने या किल्ल्याला दिनांक २६ मे इ.स. १९०९ रोजी महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय संरक्षित स्मारक म्हणून घोषित केलेले आहे.
अमृत पर्यटन : स्थानिक उद्योजकांसाठी नवे व्यासपीठ
अमृत पर्यटन स्थानिक व्यावसायिकांना आपल्या व्यवसायाची नोंदणी करून पर्यटनाशी जोडण्याचे आवाहन करत आहे. या उपक्रमामुळे स्थानिक व्यवसायांना अधिक ग्राहक मिळतील, रोजगाराच्या संधी वाढतील आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेला चालना मिळेल. "आपला व्यवसाय नोंदवा, अमृत पर्यटनासोबत व्यवसाय वाढवा" हा या उपक्रमाचा मुख्य संदेश आहे.
प्राचीन व ऐतिहासिक कौंडिण्यपूर मंदिर; विदर्भाच्या सांस्कृतिक वैभवाचा अनमोल ठेवा
अमरावती जिल्ह्यातील कौंडिण्यपूर हे केवळ एक धार्मिक स्थळ नसून भारतीय संस्कृती, इतिहास आणि पुराणपरंपरेचा जिवंत वारसा आहे. भगवान श्रीकृष्णांची पत्नी देवी रुक्मिणीचे माहेर म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या या पवित्र भूमीला हजारो वर्षांचा ऐतिहासिक आणि धार्मिक वारसा लाभला आहे. त्यामुळे कौंडिण्यपूर हे विदर्भातील प्रमुख तीर्थक्षेत्र आणि पर्यटनस्थळ म्हणून ओळखले जाते.
श्री खोलेश्वर महादेव मंदिर – बार्शीटाकळीची प्राचीन आध्यात्मिक व ऐतिहासिक ओळख
अकोला जिल्ह्यातील बार्शीटाकळी येथील उत्तरवाहिनी विद्रुपा नदीकाठी वसलेले श्री खोलेश्वर महादेव मंदिर हे यादवकालीन हेमाडपंथी स्थापत्यकलेचा अप्रतिम नमुना असून, अखंड जलप्रवाह असलेले शिवलिंग, अद्वितीय शिल्पकला आणि पवित्र धार्मिक वातावरण यांमुळे विदर्भातील एक जागृत व प्रसिद्ध तीर्थक्षेत्र म्हणून ओळखले जाते.
मेळघाट मधला भीमकुंड धबधबा- निसर्गाचा अद्भुत चमत्कार
विदर्भातील सुप्रसिद्ध मेलघाट व्याघ्र प्रकल्प हा जैवविविधता, घनदाट जंगल आणि निसर्गसौंदर्यासाठी ओळखला जातो. याच मेलघाटच्या कुशीत वसलेला भीमकुंड धबधबा सध्या पर्यटकांच्या आकर्षणाचे प्रमुख केंद्र ठरत आहे.
"अहिल्यानगरचा लपलेला खजिना! रेहेकुरी अभयारण्यात मुक्तपणे विहार करणाऱ्या काळविटांचे अद्भुत विश्व
अहिल्यानगर जिल्ह्यातील कर्जत तालुक्यात वसलेले रेहेकुरी काळवीट अभयारण्य हे महाराष्ट्रातील काळवीटांच्या संवर्धनासाठी प्रसिद्ध असलेले महत्त्वाचे वन्यजीव अभयारण्य आहे. शांत वातावरण, विस्तीर्ण गवताळ प्रदेश आणि मुक्तपणे विहार करणारे काळवीट यामुळे हे ठिकाण निसर्गप्रेमी व पर्यटकांसाठी विशेष आकर्षण ठरते.
सातपुड्याच्या कुशीत वसलेले सालबर्डीचे श्री महादेव मंदिर – श्रद्धा, निसर्ग आणि अध्यात्माचा अद्भुत संगम
सातपुडा पर्वतरांगांच्या निसर्गरम्य वातावरणात वसलेले सालबर्डी येथील मिश्री महादेव मंदिर हे विदर्भातील एक प्रसिद्ध धार्मिक व पर्यटनस्थळ म्हणून ओळखले जाते. अमरावती जिल्ह्याच्या मोर्शी तालुक्याजवळ मध्य प्रदेशाच्या सीमेवर असलेले हे मंदिर वर्षभर भाविक आणि पर्यटकांना आकर्षित करते.
अमरावतीचे श्रद्धास्थान – श्रीकृष्ण मंदिर
अमरावती शहरातील श्रीकृष्ण मंदिर हे धार्मिक श्रद्धा, आध्यात्मिक शांतता आणि सांस्कृतिक परंपरेचे महत्त्वपूर्ण केंद्र मानले जाते. दररोज शेकडो भाविक येथे भगवान श्रीकृष्णाच्या दर्शनासाठी येतात. मंदिरातील प्रसन्न वातावरण, आकर्षक मूर्ती आणि भक्तिमय आरती प्रत्येक भाविकाला आध्यात्मिक समाधानाचा अनुभव देतात.
राजापूरची गंगा : श्रद्धा, इतिहास आणि निसर्गाचा अद्भुत संगम
रत्नागिरी जिल्ह्यातील राजापूर तालुक्यातील राजापूरची गंगा हे श्रद्धा, निसर्ग आणि विज्ञान यांचा अनोखा संगम असलेले प्रसिद्ध तीर्थक्षेत्र आहे.
सोलापूरच्या ऐतिहासिक वारशाचा मानबिंदू: लक्ष्मी मंडई परिसरातील ८०० वर्षे जुने प्राचीन पार्श्वनाथ जैन मंदिर!
सोलापूरच्या ऐतिहासिक वारशाचा मानबिंदू: लक्ष्मी मंडई परिसरातील ८०० वर्षे जुने प्राचीन पार्श्वनाथ जैन मंदिर!
श्री क्षेत्र कुणकेश्वर – कोकणचे पवित्र शिवधाम
सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील देवगड तालुक्याच्या पश्चिम किनाऱ्यावर अरबी समुद्राच्या साक्षीने उभे असलेले श्री क्षेत्र कुणकेश्वर हे महाराष्ट्रातील एक प्राचीन, जागृत आणि अत्यंत श्रद्धास्थान असलेले शिवक्षेत्र आहे. कुणकेश्वरला "कोकणची काशी" म्हणूनही ओळखले जाते.
मेळघाटचा निसर्ग खजिना : धाराखोरा धबधबा पर्यटकांना घालतो मोहिनी
चिखलदरा (प्रतिनिधी): सातपुडा पर्वतरांगांच्या कुशीत वसलेल्या मेळघाटातील धाराखोरा धबधबा हा विदर्भातील एक अप्रतिम नैसर्गिक पर्यटनस्थळ म्हणून ओळखला जातो. हिरव्यागार जंगलाने वेढलेला, उंच कड्यावरून कोसळणारा शुभ्र जलप्रपात आणि परिसरातील शांत वातावरण पर्यटकांना निसर्गाच्या सान्निध्यात एक वेगळाच अनुभव देतो.
गणपतीपुळे – कोकणचे श्रद्धास्थान आणि निसर्गसौंदर्याचा अद्भुत संगम
महाराष्ट्राच्या रत्नागिरी जिल्ह्यात अरबी समुद्राच्या निळ्याशार किनाऱ्यावर वसलेले गणपतीपुळे हे राज्यातील सर्वात प्रसिद्ध तीर्थक्षेत्र आणि पर्यटनस्थळांपैकी एक आहे. कोकणातील हिरव्यागार डोंगररांगा, शुभ्र वाळूचा समुद्रकिनारा, अथांग सागर आणि स्वयंभू श्री गणेशाचे पवित्र मंदिर यांमुळे गणपतीपुळे हे धार्मिक तसेच पर्यटनाच्या दृष्टीने अतिशय महत्त्वाचे ठिकाण बनले आहे.
अहिल्यानगरचा लपलेला निसर्ग खजिना – रुईचोंड धबधबा पर्यटकांना भुरळ घालतो
अहिल्यानगर जिल्ह्यातील पारनेर तालुक्यातील रुईचोंड धबधबा हा निसर्गरम्य आणि कमी परिचित पर्यटनस्थळ आहे. पावसाळ्यातील मनमोहक धबधबा, हिरवाई आणि शांत वातावरणामुळे येथे पर्यटकांची ओढा वाढत आहे.
जैवविविधतेचा अनमोल ठेवा : पोहरा–मालखेड जंगल
अमरावती शहरालगत वसलेले पोहरा–मालखेड जंगल हे विदर्भातील समृद्ध जैवविविधतेचे प्रतीक मानले जाते. . पर्यावरणाचा समतोल राखण्यासोबतच शहरातील प्रदूषण कमी करण्यासाठीही हे जंगल महत्त्वाची भूमिका बजावत असल्याने त्याला "अमरावतीची हरित फुफ्फुसे" अशी ओळख मिळाली आहे.
लोकमाता पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर यांच्या पावन जन्मभूमी चौंडीचा ऐतिहासिक वारसा
लोकमाता पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर यांच्या पावन जन्माने गौरवलेले चौंडी हे गाव महाराष्ट्राच्या ऐतिहासिक वैभवाचे प्रतीक आहे. अहिल्यानगर जिल्ह्यातील हे प्रेरणास्थळ आजही त्यांच्या लोककल्याणकारी, न्यायप्रिय आणि आदर्श कार्याची साक्ष देत इतिहासप्रेमी व पर्यटकांना प्रेरणा देत आहे.
पन्हाळा परिसरातील दगडी स्तंभांचे अनोखे विश्व - निसर्गाचा लाखो वर्षांचा चमत्कार
कोल्हापूर जिल्ह्यातील पन्हाळा तालुक्यात, मसाई पठाराच्या पश्चिमेकडील परिसरात उभ्या असलेल्या नैसर्गिक दगडी स्तंभांनी पुन्हा एकदा पर्यटक आणि भूगर्भशास्त्र अभ्यासकांचे लक्ष वेधून घेतले आहे. उतरंड परिसरातील हे ज्वालामुखीजन्य दगडी स्तंभ लाखो वर्षांपूर्वी झालेल्या भूगर्भीय प्रक्रियेचे जिवंत उदाहरण मानले जातात.
औदुंबर दत्त मंदिर : श्री दत्तभक्तांचे पवित्र श्रद्धास्थान
मंदिर परिसर शांत, निसर्गरम्य आणि अध्यात्मिक वातावरणाने नटलेला असून कृष्णा नदीवरील घाट भाविकांसाठी आकर्षणाचे केंद्र आहे
विदर्भाचा किल्ला : गाविलगड – इतिहास, शौर्य आणि निसर्गाचा अद्भुत संगम
सातपुडा पर्वतरांगांमध्ये वसलेला गाविलगड किल्ला हा विदर्भाच्या ऐतिहासिक वैभवाचा जिवंत साक्षीदार आहे. चिखलदऱ्याच्या निसर्गरम्य परिसरात उभा असलेला हा भव्य दुर्ग इतिहास, स्थापत्यकला आणि नैसर्गिक सौंदर्य यांचा अनोखा संगम घडवतो.
पुण्यात दडलेला १२०० वर्षांचा वारसा- पाताळेश्वर लेण्या
जंगली महाराज रस्त्यालगत वसलेल्या पाताळेश्वर लेण्या या पुण्याच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक वारशाचे महत्त्वपूर्ण प्रतीक आहेत.
कैलासगडाची स्वारी मंदिर : श्रद्धा, इतिहास आणि कलेचा अनोखा संगम
कोल्हापूर या ऐतिहासिक नगरीत अनेक प्राचीन आणि वैशिष्ट्यपूर्ण देवस्थाने आहेत, त्यापैकी कैलासगडाची स्वारी मंदिर हे भगवान शिवाचे एक अद्वितीय आणि भाविकांचे श्रद्धास्थान आहे.
खानदेशच्या वैभवाचा ऐतिहासिक साक्षीदार – थाळनेर किल्ला, धुळे
धुळे जिल्ह्यातील शिरपूर तालुक्यात तापी नदीच्या काठावर वसलेला थाळनेर किल्ला हा खानदेशच्या इतिहासाचा महत्त्वपूर्ण वारसा आहे. फारुकी राजवंशाची पहिली राजधानी म्हणून प्रसिद्ध असलेला हा किल्ला मजबूत तटबंदी, प्राचीन वास्तू आणि ऐतिहासिक महत्त्वामुळे पर्यटकांचे आकर्षण ठरतो.
१०० वर्षांची परंपरा जपणारे वाळूजचे श्री क्षेत्र पंढरपूर मंदिर; इतिहास, श्रद्धा आणि स्थापत्याचा अनोखा संगम
छत्रपती संभाजीनगरजवळील वाळूजचे श्री क्षेत्र पंढरपूर विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिर हे शंभर वर्षांहून अधिक परंपरा लाभलेले श्रद्धास्थान आहे.
जव्हार- एक सुंदर आणि शांत हिल स्टेशन!
महाराष्ट्राच्या पालघर जिल्ह्यात वसलेलं, समुद्र सपाटीपासून सुमारे ५१८ मीटर उंचीवर असलेलं जव्हार हे एक सुंदर आणि शांत हिल स्टेशन आहे. जाणून घेऊया या निसर्गसंपन्न स्थळाविषयी-
सातवाहनकालीन व्यापार, संस्कृती आणि स्थापत्यकलेचे दर्शन घडविणारे स्थळ- भोकरदन लेणी
भोकरदन लेणी हे महाराष्ट्रातील भोकरदन शहराजवळील एक प्राचीन ऐतिहासिक आणि पुरातत्त्वीय वारसा स्थळ आहे. या लेणी आणि परिसरातील उत्खननामुळे भोकरदन हे प्राचीन काळातील महत्त्वाचे व्यापारी व सांस्कृतिक केंद्र होते.
निसर्गाच्या कुशीत वसलेले कोकणातील जागृत शिवतीर्थ: श्री धूतपापेश्वर मंदिर
रत्नागिरी जिल्ह्यातील राजापूर तालुक्यात वसलेले 'श्री धूतपापेश्वर मंदिर' हे अशाच काही मोजक्या आणि अद्भूत तीर्थक्षेत्रांपैकी एक आहे. एका खोल दरीत, घनदाट झाडीत आणि खळाळत्या नद्यांच्या सानिध्यात वसलेले हे मंदिर हजारो शिवभक्तांचे परम श्रद्धास्थान आहे. येथे येणाऱ्या प्रत्येकाला आध्यात्मिक शांततेसोबतच निसर्गाच्या विलोभनीय रूपाचा अनुभव येतो.
'विदर्भाचे खजुराहो' श्री मार्कंडेश्वर मंदिर
वैनगंगेच्या पावन तीरावर वसलेले 1200 वर्षांहून अधिक जुने मार्कंडेश्वर महादेव मंदिर विदर्भाच्या वैभवशाली इतिहासाचा आणि अद्वितीय शिल्पकलेचा अमूल्य ठेवा."
श्री संत भोजाजी महाराज मंदिर, आजणसरा – वर्धा जिल्ह्यातील श्रद्धा आणि आध्यात्मिक पर्यटनाचे प्रमुख केंद्र
वर्धा जिल्ह्यातील हिंगणघाट तालुक्यातील आजणसरा येथे वसलेले श्री संत भोजाजी महाराज मंदिर हे विदर्भातील एक प्रसिद्ध धार्मिक व पर्यटनस्थळ आहे.
म्हैसमाळचे तिरुपती बालाजी मंदिर - पावसाळ्यात पाहावेच असे स्थळ
पावसाळ्यात धुक्याच्या दुलईत नटलेले खुलताबाद तालुक्यातील म्हैसमाळचे तिरुपती बालाजी मंदिर हिरवाई, थंडगार वातावरण आणि मनमोहक निसर्ग. श्रद्धा आणि निसर्गाचा अनोखा संगम अनुभवा
इतिहासाच्या सोनेरी आठवणींचे एक प्रतीक- वसई किल्ला
वसईचा किल्ला म्हणजे इतिहासाच्या सोनेरी आठवणींचे एक जिवंत प्रतीक. अरबी समुद्राच्या किनाऱ्यावर उभा असलेला हा भव्य किल्ला काळाच्या ओघात बदलला, पण त्याची भव्यता आणि ऐतिहासिक महत्त्व आजही तितकीच प्रभावी आहे.
पेण जवळील कासमाळ च्या डोंगर कुशीत वसलेले निसर्गरम्य शिवमंदिर व्याघ्रेश्वर देवस्थान
रायगड जिल्ह्यातील पेण तालुक्यात कासमाळ (कांदळे/पाचगणी) जवळील डोंगररांगांमध्ये वसलेले व्याघ्रेश्वर शिवमंदिर हे एक अत्यंत प्राचीन, पवित्र आणि निसर्गरम्य देवस्थान आहे. हे मंदिर जंगलाने वेढलेल्या दुर्गम भागात असून, ट्रेकर्स आणि शिवभक्तांसाठी एक प्रमुख आकर्षण आहे. निसर्गसौंदर्याने नटलेल्या दुर्गम भागात स्थित असलेल्या या मंदिरास भेट देण्यासाठी अनेक भाविक व पर्यटक येथे येतात. मंदिर परिसरात बारमाही वाहणारा झरा आहे. त्याची धार गोमुखातून येते. जवळूनच वाहणारा एक धबधबाही आहे. छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या काळात या मंदिराचा जीर्णोद्धार झाल्याचे सांगितले जाते. शिवशाहीर बाबासाहेब पुरंदरे यांनीही आपल्या काही पुस्तकांत या स्थानाचा उल्लेख केलेला आहे. मंदिराचे हेमाडपंती स्थापत्यशैलीतील जांभ्या दगडातील बांधकाम असलेले गर्भगृह, येथील प्राचीन मूर्ती व वीरगळ पाहता हे मंदिर सुमारे हजार वर्षांपूर्वीचे असावे, असा अंदाज व्यक्त केला जातो.
निसर्गरम्य आणि आध्यात्मिक वारसा: मदनी येथील ऐतिहासिक 'मदनेश्वर शिव मंदिर'
यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगाव तालुक्यात वसलेले मदनी हे गाव . याच गावात निसर्गाच्या कुशीत वसलेले 'मदनेश्वर शिव मंदिर' हे भाविकांचे श्रद्धास्थान आणि पर्यटकांसाठी एक मुख्य आकर्षण आहे.
कपिलेश्वर शिव मंदिर, पिंजर : इतिहास, श्रद्धा आणि स्थापत्यकलेचा वारसा
अकोला जिल्ह्यातील पिंजर येथील यादवकालीन हेमाडपंथी शैलीतील कपिलेश्वर शिव मंदिर हे प्राचीन स्थापत्य, ऐतिहासिक वारसा आणि धार्मिक महत्त्वामुळे भाविक व पर्यटकांचे प्रमुख श्रद्धास्थान आहे.
ज्ञान, भक्ती आणि समतेचा अखंड दीपस्तंभ!
पुणे जिल्ह्यातील इंद्रायणी नदीच्या पवित्र तीरावर वसलेले श्री संत ज्ञानेश्वर महाराज समाधी मंदिर हे महाराष्ट्राच्या वारकरी संप्रदायाचे प्रमुख श्रद्धास्थान असून लाखो भाविकांच्या भक्तीचे केंद्र आहे.
पावसाच्या सरींनी खुलले वेरूळ लेण्यांचे सौंदर्य
पावसाळ्याच्या आगमनानंतर जागतिक वारसा स्थळ असलेल्या वेरूळ लेण्यांचा परिसर हिरवाईने नटला असून, निसर्ग आणि इतिहासाचा अद्वितीय संगम अनुभवण्यासाठी पर्यटक मोठ्या संख्येने येथे भेट देत आहेत.
खानदेशच्या वैभवाचा जिवंत साक्षीदार – लळिंग किल्ला
हजार वर्षांचा इतिहास, अभेद्य तटबंदी आणि निसर्गरम्य सौंदर्य जपणारा धुळे जिल्ह्याचा ऐतिहासिक वारसा
करंजा लाड इतिहास, तटबंदी आणि धार्मिक वैभव जपणारे प्राचीन नगर
विदर्भातील पर्यटनाच्या दृष्टीने महत्त्वाचे शहर
मराठवाड्याच्या पर्यटन नकाशावर झळकतोय वेताळवाडीचा ‘वेताळगड’.
मराठवाड्यातील वेताळवाडीचा ‘वेताळगड’ पर्यटकांचे विशेष आकर्षण ठरत आहे.
चिखलदरा : निसर्गसौंदर्याचा अद्भुत संगम
चिखलदरा (प्रतिनिधी): विदर्भातील एकमेव थंड हवेचे पर्यटनस्थळ म्हणून ओळखले जाणारे चिखलदरा हे आपल्या अप्रतिम निसर्गसौंदर्यामुळे पर्यटकांना कायमच आकर्षित करत आहे.
रुद्रायणी देवी मंदिर : श्रद्धा, अध्यात्म आणि निसर्गसौंदर्याचा अद्भुत संगम
अकोला जिल्ह्यातील बार्शीटाकळी तालुक्यातील चिंचोली रुद्रायणी येथे वसलेले रुद्रायणी देवी मंदिर हे प्राचीन आणि प्रसिद्ध धार्मिक पर्यटनस्थळ आहे.
कर्जतमधील भव्य ऐतिहासिक ठिकाण - किल्ले कोथळीगड
मुंबई-पुणे रेल्वे मार्गावरील नेरळच्या पूर्वेला १९ किलोमीटरवर आणि कर्जतच्या ईशान्येला २२ किलोमीटरवर असलेल्या एका सुळक्यावर हा किल्ला आहे.
श्री केदारेश्वर मंदिर, यवतमाळ
श्री केदारेश्वर मंदिर हे यवतमाळ शहरातील सर्वांत प्राचीन, ऐतिहासिक आणि धार्मिक दृष्ट्या महत्त्वाचे मंदिर मानले जाते. हे मंदिर अंदाजे १२व्या शतकातील असून हेमाडपंती स्थापत्यशैलीचा प्रभाव त्यावर दिसून येतो.
विदर्भातील सर्वात प्राचीन शिवमंदिरांपैकी एक – भटाळ्याचे भोंडा महादेव
भटाळा (ता. वरोरा, जि. चंद्रपूर) येथील महादेव मंदिर हे विदर्भातील सर्वात प्राचीन आणि प्रसिद्ध शिवमंदिरांपैकी एक आहे. हे मंदिर "भोंडा महादेव मंदिर" म्हणून ओळखले जाते.
सिल्लोड तालुक्यातील जोगेश्वरी देवी मंदिर; निसर्ग, इतिहास आणि श्रद्धेचा अद्भुत संगम
छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील सिल्लोड तालुक्यात, अजिंठा डोंगराच्या कुशीत वसलेले जोगेश्वरी देवी मंदिर हे श्रद्धा, इतिहास आणि निसर्ग यांचा सुंदर संगम आहे.
महाराष्ट्राचे प्रतिपंढरपूर - कोल्हापुरातलं 'नंदवाळ' गाव
नंदवाळ या गावाचा प्राचीन उल्लेख नंदिग्राम असा आहे. या ठिकाणी विठ्ठल मंदिर व शंकराचे पवित्र स्थान भिमाशंकर ही दोन्ही पवित्र धार्मिक स्थळे आहेत.
वस्त्रनगरी सोलापूर: उद्योग, संस्कृती आणि ऐतिहासिक वारशाचा त्रिवेणी संगम!
महाराष्ट्र-कर्नाटक सीमेवर वसलेले सोलापूर शहर आज केवळ महाराष्ट्रातच नव्हे, तर जगभरात आपली एक आगळीवेगळी ओळख निर्माण करत आहे. उद्योग, खाद्यसंस्कृती, इतिहास आणि अध्यात्म यांचा सुरेख संगम असलेल्या या शहराने जागतिक नकाशावर मानाचे स्थान मिळवले आहे.
श्रीक्षेत्र जांब समर्थ: संत परंपरेचा वारसा आणि आध्यात्मिक पर्यटन स्थळ
ज्या पवित्र ठिकाणी समर्थ रामदास स्वामी यांचा जन्म झाला, ते क्षेत्र म्हणजे श्रीक्षेत्र जांब. जाणून घेऊया या पवित्र स्थळाची माहिती.
विदर्भाचा वैभवशाली वारसा – नरनाळा किल्ला
नरनाळा किल्ला हा महाराष्ट्रातील विदर्भातील अकोला जिल्ह्यातील एक अत्यंत महत्त्वाचा आणि ऐतिहासिक गिरिदुर्ग आहे. सातपुडा पर्वतरांगेच्या कुशीत वसलेला हा किल्ला त्याच्या विस्तीर्ण विस्तारामुळे आणि निसर्गसौंदर्यामुळे पर्यटकांचे प्रमुख आकर्षण आहे.
साईबाबांच्या प्रकटभूमीचा आध्यात्मिक वारसा; धूपखेडा बनत आहे भाविकांचे नवे श्रद्धास्थान
पैठण तालुक्यातील धूपखेडा हे गाव साईबाबांची प्रकटभूमी म्हणून ओळखले जाते. स्थानिक परंपरेनुसार साईबाबांनी आयुष्यातील सुरुवातीची काही वर्षे येथे वास्तव्य केले.
कारंजा मध्ये पर्यटनाला मिळतेय चालना
काण्णव बंगला, कारंजा लाड (वाशिम)- दोन देशातील संस्कृतीचा अनोखा संगम
निसर्गसौंदर्याने नटलेला किल्ले पारगड (कलानंदीगड) चंदगड
हिरव्यागार वनराईच्या कवेत, विविधतेने नटलेल्या घनदाट जंगलाच्या सान्निध्यात विसावलेला किल्ले पारगड इतिहासाचा साक्ष देत आजही दिमाखात उभा आहे. त्याविषयी ही माहिती
धार्मिक व सांस्कृतिक वैभव लाभलेले श्री क्षेत्र पावन दत्त मंदिर
भंडारा जिल्ह्यातील पवनी हे प्राचीन धार्मिक व सांस्कृतिक वैभव लाभलेले श्री क्षेत्र म्हणून ओळखले जाते.
एकाच ठिकाणी बारा ज्योतिर्लिंगांचे दर्शन - वेरूळ येथील शिवालय आणि विश्वकर्मा मंदिर
छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील वेरूळ येथे असलेले बारा ज्योतिर्लिंग शिवालय आणि विश्वकर्मा मंदिर हे भाविक व पर्यटकांसाठी आकर्षणाचे केंद्र ठरत आहेत.
प्राचीन इतिहासाचा जागतिक सन्मान- सोलापूरचा हिप्परगा तलाव
सोलापूरचा हिप्परगा तलाव ठरला १५४ वर्षांचा इतिहास आणि ३ तालुक्यांची तहान भागवणाऱ्या हिप्परगा तलावाला जागतिक सन्मान मिळाला आहे.
पारंपरिक जलव्यवस्थापनाचा ऐतिहासिक वारसा - अचलपूर येथील प्राचीन बावडी (बारव)
अचलपूर (प्राचीन एलिचपूर) हे अमरावती जिल्ह्यातील एक ऐतिहासिक शहर असून विदर्भाच्या सांस्कृतिक, सामाजिक आणि राजकीय इतिहासात त्याला विशेष स्थान आहे.
विदर्भाच्या जलसमृद्धीचा आधारस्तंभ -वान प्रकल्प (हनुमान सागर)
अमरावती जिल्ह्यातील दर्यापूर तालुक्यात वान नदीवर उभारण्यात आलेला वान प्रकल्प हा विदर्भातील एक महत्त्वपूर्ण जलसंपदा प्रकल्प मानला जातो. सिंचन, जलसंधारण, भूजल पुनर्भरण आणि जलविद्युत निर्मिती या दृष्टीने या प्रकल्पाचे विशेष महत्त्व आहे.
निसर्गरम्य त्रिवेणी संगम- भामरागड
गडचिरोली जिल्ह्यातील भामरागड तालुक्यामधील एक असे निसर्ग रम्य पर्यटन स्थळ आहे जिथे संगम आहे तीन नद्यांचा ..
उजनी धरण: सोलापूरची भाग्यलक्ष्मी
उजनी धरण हे महाराष्ट्रातील सर्वात महत्त्वाच्या आणि मोठ्या धरणांपैकी एक आहे. भीमा नदीवर बांधण्यात आलेल्या या धरणामुळे सोलापूरसह शेजारील जिल्ह्यांचा कायापालट झाला आहे,.
प्राचीन इतिहास आणि धार्मिकतेचे प्रतीक - आर्वीतील श्री काळामहादेव मंदिर
वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी परिसरातील प्राचीन श्री काळामहादेव मंदिर हे धार्मिक व ऐतिहासिक महत्त्वाचे स्थळ म्हणून ओळखले जाते. स्वयंभू शिवलिंगाबाबत स्थानिकांमध्ये विशेष श्रद्धा असून श्रावण महिना व महाशिवरात्रीला येथे मोठ्या प्रमाणात भाविक दर्शनासाठी येतात. शांत, निसर्गरम्य वातावरण आणि पारंपरिक स्थापत्य शैलीमुळे हे मंदिर धार्मिक पर्यटनाचे आकर्षण ठरत आहे.
गोंदिया कि धरोहर : कामठा रजवाड़ा
कामठा किला (राजवाड़ा) गोंदिया जिले की एक महत्वपूर्ण ऐतिहासिक धरोहर है, जिसका निर्माण नागपुर के भोसले शासनकाल में सरदार पृथ्वीराज सिंह नागपुरे द्वारा कराया गया था। विशाल प्रवेश द्वार, हाथियों का अस्तबल, गहरी खाई और प्राकृतिक झील इसकी सुदृढ़ सुरक्षा व्यवस्था तथा भव्य स्थापत्य कला को दर्शाते हैं। कामठा राजपरिवार ने समाजसेवा में भी महत्वपूर्ण योगदान दिया है। राजपरिवार के वंशज कुंवर तिलक सिंह द्वारा दान की गई भूमि पर आज गोंदिया का प्रसिद्ध के.टी.एस जिला अस्पताल संचालित हो रहा है। इतिहास, संस्कृति, समाजसेवा और जनकल्याण की दृष्टि से कामठा राजवाड़ा गोंदिया जिले की गौरवशाली विरासत का प्रतीक है।
पारदेश्वर शिवमंदिर : अध्यात्म, विज्ञान आणि श्रद्धेचे अनोखे केंद्र
छत्रपती संभाजीनगरजवळील कानापूर शिवार येथील पारदेश्वर शिवमंदिर हे अध्यात्म आणि विज्ञानाची सांगड घालणारे वैशिष्ट्यपूर्ण मंदिर आहे. येथे १११ किलो पाऱ्यापासून बनवलेले पारद शिवलिंग आणि १५१ किलो गंधकाची वेदी ही प्रमुख आकर्षणे आहेत. मंदिर परिसरात नवग्रह, सरस्वती, हनुमान, कार्तिकेय स्वामी तसेच विविध देवींची मंदिरे आहेत. पारद शिवलिंगाच्या दर्शनाने सुख, आरोग्य आणि सकारात्मक ऊर्जा मिळते, अशी भाविकांची श्रद्धा आहे. मंदिराशेजारी असलेल्या श्री लक्ष्मी कुबेर सिद्धपीठात दिवाळीदरम्यान विशेष धार्मिक उत्सव साजरे केले जातात. धार्मिक, सांस्कृतिक आणि वैज्ञानिक दृष्टिकोनाचा संगम असलेले हे मंदिर शिवभक्त आणि पर्यटकांसाठी आकर्षणाचे केंद्र बनले आहे.
मल्हाराचा जयघोष जिथे जेजुरीसारखाच दुमदुमतो - प्रतीजेजुरी - श्री खंडोबा देवस्थान - घुंगराळा
प्रतीजेजुरी, श्री खंडोबा देवस्थान, घुंगराळा, ता. नायगाव, जि. नांदेड
विदर्भाच्या ऐतिहासिक वैभवाचा मौन साक्षीदार - नरनाळा किल्ला
अमरावती जिल्ह्याच्या उत्तरेकडील सातपुडा पर्वतरांगांमध्ये वसलेला नरनाळा किल्ला हा विदर्भातील सर्वात भव्य, विस्तीर्ण आणि ऐतिहासिकदृष्ट्या महत्त्वपूर्ण किल्ल्यांपैकी एक मानला जातो. अकोट शहराजवळ असलेला हा किल्ला आपल्या प्राचीन वास्तुकला, समृद्ध इतिहास, नैसर्गिक सौंदर्य आणि दुर्गवैभवामुळे पर्यटक, इतिहास संशोधक आणि दुर्गप्रेमींसाठी आकर्षणाचे प्रमुख केंद्र बनला आहे. घनदाट जंगल, डोंगररांगा आणि निसर्गरम्य परिसराने वेढलेला हा किल्ला विदर्भाच्या सांस्कृतिक वारशाचा अमूल्य ठेवा आहे.
विदर्भातील पवित्र शक्तिस्थान : चंद्रपूरची महाकाली माता
चंद्रपूर शहरातील प्राचीन महाकाली देवीचे मंदिर हे विदर्भातील महत्त्वाच्या शक्तिपीठांपैकी एक मानले जाते. शहराची ग्रामदेवता असणारी महाकाली देवी लाखो भाविकांचे श्रद्धास्थान आहे.
इतिहास, कला आणि निसर्गाचा अद्वितीय संगम- पितळखोरा लेणी
छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील कन्नड तालुक्यातील पितळखोरा लेणी या महाराष्ट्रातील सर्वात प्राचीन बौद्ध लेण्यांपैकी एक आहेत. येथे एकूण १४ लेणी असून त्यांची निर्मिती इ.स.पूर्व दुसऱ्या शतकात झाल्याचे मानले जाते. चैत्यगृह, विहार, दगडात कोरलेले स्तंभ आणि आकर्षक शिल्पकला ही येथील प्रमुख वैशिष्ट्ये आहेत. सातवाहनकालीन कला, इतिहास आणि निसर्गाचा सुंदर संगम अनुभवण्यासाठी पितळखोरा लेणी हे पर्यटकांचे महत्त्वाचे आकर्षण ठरते.
विदर्भातील श्रद्धा, इतिहास व संस्कृतीचे जागृत केंद्र- मुळावा येथील श्री रेणुकादेवी मंदिर
यवतमाळ जिल्ह्यातील उमरखेड तालुक्यातील मुळावा गावाजवळ वसलेले श्री रेणुकादेवी मंदिर हे विदर्भातील एक प्राचीन, जागृत व प्रसिद्ध धार्मिक स्थळ म्हणून ओळखले जाते. उमरखेड–वाशीम मार्गावर उमरखेडपासून सुमारे १५ ते १७ किलोमीटर अंतरावर असलेल्या एका रमणीय टेकडीवर हे मंदिर वसलेले असून दरवर्षी हजारो भाविक येथे दर्शनासाठी येतात.
अकोला जिल्ह्यातील वारी हनुमान मंदिर
तीन नद्या, दोन राज्ये आणि तीन जिल्ह्यांच्या सीमेवर असलेले विदर्भातील प्रमुख तीर्थक्षेत्र
कोल्हापूर जिल्ह्यातील इंचनाल येथील प्राचीन स्वयंभू गणेश मंदिर
फेब्रुवारीत होतो अनोखा किरणोत्सव
वेरूळ येथील शिवालय तीर्थ कुंडाचा ऐतिहासिक वारसा
पुण्यश्लोक अहिल्याबाई होळकर यांच्या लोककल्याणकारी कार्याचे उत्कृष्ट उदाहरण
केळापूरचे श्री जगदंबा देवी मंदिर
यवतमाळ जिल्ह्यातील इतिहास, श्रद्धा आणि सांस्कृतिक वारशाचे प्रतीक
स्वामी समर्थांच्या वास्तव्याने पावन झालेल्या अक्कलकोटमधील ऐतिहासिक राजेराय मठ
स्वामींच्या इच्छेने, त्यांच्या महासमाधीच्या एक वर्ष आधी स्थापन झालेला मठ
सोलापूर जिल्ह्यातील बार्शीचे पुरातन उत्तरेश्वर महादेव मंदिर
इतिहास, अध्यात्म अन् देशप्रेमाचा त्रिवेणी संगम
अजिंठा डोंगररांगेतील केळगावचे मुर्डेश्वर महादेव मंदिर
निसर्गरम्य परिसरातील प्राचीन हेमाडपंती वास्तू असलेले श्रद्धास्थान
छत्रपती संभाजीनगर शहरातील साई टेकडी
अध्यात्म, निसर्ग आणि साहसी पर्यटनाचा सुंदर संगम असलेले स्थळ
अजिंठा डोंगररांगेतील प्राचीन गुहेतील अंबऋषी महादेवाचे मंदिर
पर्यंटनदृष्ट्या महत्त्वाचे असलेले धार्मिक स्थळ
वेळापूरचे अर्धनारीनटेश्वर मंदिर - ७२५ वर्षांचा गौरवशाली इतिहास!
सोलापूर जिल्ह्यातील हेमाडपंती स्थापत्यशैलीतील वारसा
छत्रपती संभाजीनगरमधील पालचे प्राचीन सिद्धेश्वर महादेव मंदिर
हेमाडपंती स्थापत्याचा अनमोल ठेवा
छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील सुलीभंजन आणि हनुमान कुंड
धार्मिक, ऐतिहासिक आणि निसर्गरम्य पर्यटनस्थळ
सोलापूरच्या द्वादशी क्षेत्रातील भगवंत मंदिर
लाडक्या भक्तासाठी श्री विष्णू प्रत्यक्ष अवतरल्याची कथा
सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात साकारतेय देशातील पहिले अंडरवॉटर म्युझियम
आयएनएस गुलदार युद्धनौकेचे रूपांतर समुद्राखालील पर्यटन केंद्रात; सागरी पर्यटन क्षेत्राला नवे परिमाण
भगवान पुरुषोत्तमाचे भारतातील एकमेव मंदिर - बीड जिल्ह्यातील श्री क्षेत्र पुरुषोत्तमपुरी
अधिक मासात आवर्जून भेट देण्यासारखे ठिकाण
दोन नद्यांचा अद्वितीय 'टी' संगम आणि मराठीतील पहिला शिलालेख
सोलापूरमधील हत्तरसंग कुडलचे ऐतिहासिक वैभव!
संतकवी श्री दासगणू महाराजांचे समाधी मंदिर
नांदेड जिल्ह्याच्या उमरी तालुक्यातील गोरठा गावातील तीर्थक्षेत्र
नांदेड जिल्ह्यातील चालुक्यकालीन हेमाडपंती शिवमंदिर
देगलूर तालुक्यातील होट्टल गावात आहे पुरातन वारसा
श्री क्षेत्र राहेर : नांदेड जिल्ह्यातील नृसिंह मंदिर
गोदावरी नदीच्या काठावरील तीर्थक्षेत्र
चौलचा हमामखाना : कोकणच्या मातीतील एक जागतिक स्थापत्य चमत्कार!
रायगडच्या मातीत उमटलेल्या पाऊलखुणा
श्रद्धा, परंपरा आणि इतिहास जपणारे हिवरा चौंढाळा येथील रेणुकामातेचे मंदिर
माहूरगडच्या रेणुकामातेचे उपपीठ
सोलापूरचे श्री रूपाभवानी मंदिर
सोलापूरच्या सांस्कृतिक आणि आध्यात्मिक वारशाचा एक अविभाज्य भाग
अहिल्यानगर जिल्ह्यातील आगडगावमधील रहस्यमय भैरवनाथ मंदिर
तीन राक्षसांनी एका रात्रीत मंदिर बांधल्याची आख्यायिका
पैठणमधील नागघाट परिसर : संत ज्ञानेश्वरांच्या चमत्काराचे साक्षीदार असलेले पवित्र ठिकाण
इथेच घडली होती रेड्याच्या मुखातून वेद वदवल्याची घटना
सोलापूरचा मानाचा आजोबा गणपती!
पुण्यात सार्वजनिक गणेशोत्सव सुरू होण्याच्या आठ वर्षे आधीपासून सुरू आहे उत्सव
महर्षी कण्व ऋषींचा प्राचीन आश्रम आणि गुंफा
महान तपस्वींच्या पाऊलखुणा असलेले जळगाव जिल्ह्यातील पवित्र स्थान
ज्ञानेश्वरी या महान ग्रंथाचे लेखनस्थान - पैस खांब
अहिल्यानगरमधील नेवासा म्हणजे संत ज्ञानेश्वरांची कर्मभूमी. त्यांनी ज्ञानेश्वरी येथेच लिहिली. त्या ठिकाणाविषयी...
वर्षातून दोनदाच दरवाजे उघडणारे सोलापूरमधील हनुमान मंदिर
नरसिंग गिरजी मिलमध्ये आहे मारुतीचे २०० वर्षे पुरातन देऊळ
विनायक नावाच्या गावातील श्री सिद्धिविनायक मंदिर
रायगड जिल्ह्याच्या उरण तालुक्यातील पुरातन ठेवा
विदर्भातील सहानगड - इतिहास आणि निसर्ग यांचा मोहक संगम असलेले ठिकाण
भंडारा जिल्ह्याच्या साकोली तालुक्यातील किल्ला
प्रवरा आणि गोदावरी या नद्यांचा संगम असलेले प्रवरा संगम!
अहिल्यानगरमधील नेवासा तालुक्यातील ऐतिहासिक, पौराणिक वारसास्थळ
उत्तर महाराष्ट्रातील काही प्रसिद्ध शिवमंदिरे
स्थापत्यकला, संस्कृती, पुराणकथा यांचा संगम असलेल्या या मंदिरांविषयीची थोडक्यात माहिती देणारा लेख... महाशिवरात्रीनिमित्त...
भंडाऱ्यातील श्री समर्थ रामदासी मठ
श्री समर्थ रामदासस्वामींनी स्थापन केलेले, तेजस्वी वारसा जपणारे धर्मपीठ
अस्सल कोकणी पाहुणचार आणि अप्रतिम निसर्गसौंदर्य - श्रीवर्धन
कोकण आणि महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक वारशाचा अप्रतिम अनुभव
धरा अमृत पर्यटनाची कास, जोडा माणसे व पैसा खास!
पर्यटनाच्या ठिकाणी सर्व प्रकारच्या सोयीसुविधा मिळाव्या व युवक-युवतींना रोजगाराची संधी उपलब्ध व्हावी, या उद्देशातून अमृत संस्थेचे व्यवस्थापकीय संचालक विजय जोशी यांच्या संकल्पनेतून 'अमृत पर्यटन' या विषयाचा उदय झाला. महाराष्ट्र संशोधन, उन्नती व प्रशिक्षण प्रबोधिनी अर्थात अमृत ही राज्य शासनाची स्वायत्त संस्था असून, ती खुल्या प्रवर्गातील आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांच्या विकासासाठी कार्यरत आहे. या संस्थेचे निबंधक सिद्धेश्वर वरणगावकर यांनी या संकल्पनेबद्दल लिहिलेला हा लेख...
हिंदवी स्वराज्याची राजधानी : रायगड किल्ला
रायगड म्हणजे शिवछत्रपतींनी स्थापलेल्या हिंदवी स्वराज्याची राजधानी असलेला किल्ला. या रायगडाची माहिती सांगणारा हा लेख....
जळगावच्या पाळधी गावातील श्री साईबाबा मंदिर आणि श्री महागणपती मंदिर
वैशिष्ट्यपूर्ण धार्मिक पर्यटनस्थळे
'हॉट एअर बलून'मुळे दापोलीची पर्यटनात अधिक उंच भरारी!
कोकणातील पहिल्याच उपक्रमाचा पर्यटकांनी लुटला आनंद
प्रेरणादायी लोकबिरादरी प्रकल्प
महाराष्ट्र संशोधन, उन्नती व प्रशिक्षण प्रबोधिनी अर्थात अमृत या राज्य शासनाच्या स्वायत्त संस्थेचे गडचिरोली जिल्हा उपव्यवस्थापक विजय चौधरी यांनी नुकतीच हेमलकसा येथील लोकबिरादरी प्रकल्पाला भेट दिली. डॉ. प्रकाश बाबा आमटे यांची भेट घेऊन चौधरी यांनी त्यांना अमृत संस्थेच्या कार्याविषयी आणि योजनांविषयी माहिती दिली. चौधरी यांनी लिहिलेला लोकबिरादरी प्रकल्पाची माहिती देणारा हा लेख...
रांजणखळगे : एक अनोखे आश्चर्य
कुकडी नदीच्या पात्रात निसर्गाची अद्भुत निर्मिती पाहायला मिळते. येथे २०० मीटर लांब आणि ६० मीटर रुंद परिसरात अनेक रांजणखळगे तयार झाले असून, त्यांनी चित्तवेधक शिल्परचना घडवली आहे.
शांतता, सौंदर्य आणि संस्कृतीची अनुभूती देणारा रत्नागिरी जिल्हा
निसर्ग, इतिहास, अध्यात्म आणि स्वाद यांचा अनोखा संगम म्हणजेच रत्नागिरी जिल्हा पर्यटन. शांतता, सौंदर्य आणि संस्कृती अनुभवायची असेल तर रत्नागिरी हा प्रत्येक पर्यटकाने भेट द्यायलाच हवा असा जिल्हा आहे.
केळ्यांचे चिप्स आणि भरीत-भाकरी : जळगावातील पर्यटनातून स्थानिकांना उत्पन्नाचे साधन
जळगाव जिल्हा अनेक पर्यटनस्थळांसाठी प्रसिद्ध आहे; शिवाय वैशिष्ट्यपूर्ण अशा स्थानिक खाद्यपदार्थांसाठी तो ओळखला जातो. पर्यटन हे स्थानिक शेतकऱ्यांसाठी उत्पन्नाचे साधन आहे.
सीनेच्या तटकीं महापुण्यभूमी । समाधी विराजे तये डोंबग्रामी ॥
समर्थशिष्य कल्याणस्वामींचे समाधीमंदिर डोमगाव (ता. परांडा, जि. धाराशिव) येथे आहे. त्याविषयी माहिती देणारा हा लेख….