पारदेश्वर शिवमंदिर : अध्यात्म, विज्ञान आणि श्रद्धेचे अनोखे केंद्र

छत्रपती संभाजीनगर शहराजवळील कानापूर शिवार, पळशी रोड येथे असलेले पारदेश्वर शिवमंदिर हे शिवभक्त आणि पर्यटकांचे आकर्षण केंद्र आहे. या मंदिराची खासियत म्हणजे येथे असलेले पारद (पारा) शिवलिंग. हे शिवलिंग १११ किलो पाऱ्यापासून तयार करण्यात आले असून ते १५१ किलो गंधकापासून बनविलेल्या वेदीवर स्थापित केले आहे. या मंदिरातील शिवलिंगाची रचना वेरूळ येथील कैलास मंदिरातील शिवलिंगाची आठवण करून देते. भारतात पारदेश्वराची फारच कमी मंदिरे आहेत. त्यापैकी हे एक महत्त्वाचे मंदिर आहे. सुमारे वीस वर्षांपूर्वी अनंत शास्त्री यांनी या मंदिराची स्थापना केली. मंदिर परिसर स्वच्छ, सुंदर आणि विस्तीर्ण आहे. येथे गोशाळा, राम-कृष्ण सभागृह, वटसिद्ध यक्षिणी मंदिर, नवग्रह मंदिर, यज्ञशाळा, सरस्वती मंदिर, हनुमान मंदिर तसेच कार्तिक स्वामी मंदिर आहे. याशिवाय श्री रेणुका, श्री तुळजाभवानी आणि श्री सप्तशृंगी देवीचे सप्तघृत मातृका शक्तिपीठही येथे आहे. मंदिराच्या प्रवेशद्वाराजवळ शंखनिधीची मूर्ती, सिंहांची शिल्पे आणि वारली चित्रे पाहायला मिळतात. सभामंडपाच्या भिंतींवर छत्रपती संभाजीनगरमधील प्राचीन वास्तू, अजिंठा-वेरूळ लेणी आणि इतर ऐतिहासिक स्थळांची चित्रे लावलेली आहेत. गर्भगृहासमोर नंदीची मूर्ती असून बाजूला दत्त आणि गणेश यांच्या मूर्ती आहेत. पारद शिवलिंगाबद्दल धार्मिक श्रद्धा अशी आहे की त्यात साक्षात भगवान शिवांचा वास असतो. त्याच्या दर्शनाने सुख, आरोग्य, आयुष्य, ऐश्वर्य आणि सौभाग्य प्राप्त होते. पारा ऊर्जादायी असल्यामुळे भाविकांना सकारात्मक ऊर्जा मिळते, अशी श्रद्धा आहे. या मंदिराच्या उभारणीमागील उद्देश म्हणजे अध्यात्म आणि विज्ञान यांची सांगड घालून नवीन पिढीला वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून अध्यात्म समजावून देणे. मंदिराच्या शेजारी श्री लक्ष्मी कुबेर सिद्धपीठ आहे. येथे लक्ष्मी, कुबेर आणि चित्रलेखा यांच्या सुंदर मूर्ती आहेत. दिवाळीच्या काळात येथे विशेष उत्सव भरवला जातो. वसूबारस, नरक चतुर्दशी आणि लक्ष्मीपूजन या तीन दिवसांत यज्ञ, हवन आणि धार्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन केले जाते. लक्ष्मीपूजनाच्या दिवशी ५६ भोगांचा प्रसाद अर्पण केला जातो आणि मोठ्या संख्येने भाविक दर्शनासाठी येतात. पारदेश्वर शिवमंदिर हे धार्मिक श्रद्धा, सांस्कृतिक वारसा आणि वैज्ञानिक विचार यांचा संगम असलेले एक महत्त्वाचे पर्यटन व तीर्थक्षेत्र आहे. माहिती स्त्रोत :- https://pilgrimdata.in/