‘ट्रेन टू टीचर’ उपक्रमातून विद्यार्थ्यांना नेतृत्व व अध्यापनाची संधी

शालेय विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासाला चालना देण्यासाठी तसेच त्यांच्यामध्ये नेतृत्वगुण, संवादकौशल्य आणि सामाजिक जाणीव विकसित करण्यासाठी महाराष्ट्र संशोधन, उन्नती व प्रशिक्षण प्रबोधिनी (अमृत) संस्थेच्या वतीने विविध शाळांमध्ये ‘अमृत वर्ग’ हा उपक्रम राबविण्यात येतो. या उपक्रमाची व्याप्ती वाढवून अधिकाधिक विद्यार्थ्यांपर्यंत विकासाभिमुख उपक्रम पोहोचविण्याच्या उद्देशाने मालेगाव येथील ना. ना. मुंदडा माध्यमिक व उच्च माध्यमिक विद्यालयात ‘ट्रेन टू टीचर’ प्रशिक्षण कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले. या कार्यक्रमांतर्गत विद्यालयातील एकूण ३५ विद्यार्थ्यांना प्रशिक्षण देण्यात आले. या प्रशिक्षण कार्यक्रमात अमृत मित्र श्री. नंदकिशोर वनस्कर यांनी विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन केले. ‘अमृत वर्ग’ या संकल्पनेची उद्दिष्टे, त्याचे शैक्षणिक व सामाजिक महत्त्व तसेच विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी राबविता येणाऱ्या विविध उपक्रमांची माहिती त्यांनी दिली. विद्यार्थ्यांचा बौद्धिक, शारीरिक आणि व्यक्तिमत्त्व विकास साधण्यासाठी उपक्रमांचे नियोजन कसे करावे, विद्यार्थ्यांशी प्रभावी संवाद कसा साधावा आणि विविध विकासात्मक उपक्रम अधिक परिणामकारक पद्धतीने कसे राबवावेत, याबाबत विद्यार्थ्यांना प्रात्यक्षिक स्वरूपात मार्गदर्शन करण्यात आले. विद्यार्थ्यांकडून विद्यार्थ्यांच्या विकासाचा अभिनव प्रयत्न ‘ट्रेन टू टीचर’ या उपक्रमाचे वैशिष्ट्य म्हणजे प्रशिक्षण घेतलेले विद्यार्थी स्वतः आपल्या वर्गातील इतर विद्यार्थ्यांना ‘अमृत वर्गा’च्या माध्यमातून मार्गदर्शन करणार आहेत. यामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये परस्पर सहकार्याची भावना वृद्धिंगत होण्यासोबतच ज्ञानाची देवाणघेवाण आणि सामूहिक शिक्षणाला प्रोत्साहन मिळणार आहे. या उपक्रमाच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांना केवळ अभ्यासापुरते मर्यादित न ठेवता त्यांच्यामध्ये नेतृत्वक्षमता, आत्मविश्वास, संवादकौशल्य, निर्णयक्षमता आणि सामाजिक जबाबदारीची जाणीव विकसित करण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे. तसेच बौद्धिक व शारीरिक क्षमतांचा विकास, व्यक्तिमत्त्व घडविणे आणि दैनंदिन जीवनात उपयुक्त ठरणारी कौशल्ये आत्मसात करण्यासाठी विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन मिळणार आहे. प्रशिक्षणार्थी विद्यार्थ्यांना इतर विद्यार्थ्यांसमोर आपले विचार मांडण्याची, उपक्रमांचे नियोजन करण्याची आणि गटाचे नेतृत्व करण्याची संधी मिळणार असल्याने त्यांच्यामध्ये अध्यापनाचा प्राथमिक अनुभव निर्माण होण्यासही मदत होणार आहे. त्यामुळे हा उपक्रम विद्यार्थ्यांच्या सुप्त गुणांना वाव देणारा आणि त्यांच्यातील नेतृत्वगुणांना प्रोत्साहन देणारा ठरणार आहे. या उपक्रमाच्या यशस्वी आयोजनासाठी ना. ना. मुंदडा माध्यमिक व उच्च माध्यमिक विद्यालयाचे प्राचार्य श्री. दिनेश उंटवाल सर आणि सहाय्यक शिक्षक श्री. स्वप्नील जोशी सर यांनी सहकार्य केले.