डीआरडीओकडून (DRDO) भारताच्या संरक्षण क्षेत्रात मोठी कामगिरी: 'कुशा' क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी आणि स्वदेशी 'सोनार' प्रणाली नौदलात तैनात

नवी दिल्ली: भारताची अग्रगण्य संरक्षण संशोधन संस्था 'डीआरडीओ'ने (DRDO) देशाच्या हवाई आणि सागरी सुरक्षेला अधिक बळकट करणारे दोन अत्यंत महत्त्वाचे टप्पे यशस्वीपणे पार केले आहेत. भारताने स्वदेशी तंत्रज्ञानाच्या जोरावर अत्याधुनिक 'कुशा' हवाई संरक्षण क्षेपणास्त्र प्रणालीची पहिली उड्डाण चाचणी यशस्वी केली आहे. तसेच, भारतीय नौदलाच्या ताफ्यात नव्याने सामील झालेल्या युद्धनौकांवर प्रगत 'सोनार' (Sonar) प्रणाली तैनात केली आहे. १. 'प्रोजेक्ट कुशा' (Project Kusha): भारताचे स्वदेशी 'एस-४००' कवच डीआरडीओने ओडिसाच्या किनारपट्टीवरील एपीजे अब्दुल कलाम बेटावरून 'कुशा' लांब पल्ल्याच्या जमिनीवरून हवेत मारा करणाऱ्या क्षेपणास्त्राची (LRSAM) पहिली यशस्वी चाचणी घेतली. * शत्रूच्या लक्ष्यांचा अचूक वेध: ही चाचणी अतिशय वेगाने आणि उंचावरून येणाऱ्या इलेक्ट्रॉनिक लक्ष्याला हवेतच अचूकपणे नष्ट करून पार पाडण्यात आली. * त्रिसदस्यीय इंटरसेप्टर यंत्रणा: या प्रकल्पांतर्गत १५० किमी (M1), २५० किमी (M2) आणि ३५० ते ४०० किमी (M3) अंतरावरील शत्रूची विमाने, क्रूझ व बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रांचा वेध घेणारे तीन वेगवेगळ्या पल्ल्याचे इंटरसेप्टर विकसित केले जात आहेत. * 'मेक इन इंडिया'चा अभिमान: रशियाकडून घेतल्या जाणाऱ्या 'एस-४००' (S-400) प्रणालीवरील भारताचे अवलंबित्व कमी करून स्वतःचे सार्वभौम हवाई संरक्षण कवच तयार करण्याच्या दिशेने हे एक ऐतिहासिक पाऊल आहे. २. भारतीय युद्धनौकांवर प्रगत स्वदेशी 'सोनार' तैनात डीआरडीओने नौदलाच्या सागरी पाळत आणि युद्धक्षमतेत कमालीची वाढ केली आहे. * सागरी सुरक्षा बळकट: नौदलाच्या सेवेत नव्याने दाखल झालेल्या अत्याधुनिक युद्धनौकांवर (जसे की प्रगत स्टेल्थ फ्रिगेट्स) स्वदेशी बनावटीची प्रगत सोनार यंत्रणा (HUMSA-NG आणि टॉड अरे सोनार) सक्रिय करण्यात आली आहे. * पाणबुड्यांचा कर्दनकाळ: ही यंत्रणा समुद्राच्या खोल पाण्यात दडलेल्या शत्रूच्या पाणबुड्या आणि जहाजांचा अचूक माग काढण्यास सक्षम आहे. यामुळे हिंदी महासागर क्षेत्रात भारताचे वर्चस्व अधिक घट्ट होणार आहे. थोडक्यात सांगायचे तर, 'कुशा'च्या यशाने भारताला हवेत अभेद्य बनवले आहे, तर नवीन सोनार यंत्रणेने समुद्रात शत्रूची कोंडी केली आहे. भारताचे संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी या कामगिरीबद्दल डीआरडीओच्या शास्त्रज्ञांचे विशेष कौतुक केले आहे.

- संकलित