उद्याचा श्वास वाचवायचा असेल, तर आज निसर्गाला जपायलाच हवे

माणूस घर, संपत्ती आणि भविष्याची काळजी घेतो; पण जीवनाच्या प्रत्येक क्षणाशी जोडलेल्या हवेची किंमत अनेकदा विसरतो. हवा दिसत नाही, तिची किंमत मोजावी लागत नाही; मात्र तिच्याशिवाय जीवनाची कल्पनाही अशक्य आहे. म्हणूनच स्वच्छ हवा ही केवळ निसर्गाची देणगी नसून प्रत्येक सजीवाची मूलभूत गरज आहे. ७ सप्टेंबर हा दिवस जगभर आंतरराष्ट्रीय स्वच्छ हवा आणि निळे आकाश दिन म्हणून साजरा केला जातो. हा दिवस पर्यावरणाविषयी केवळ जागरूकता निर्माण करणारा नाही, तर आपल्या अस्तित्वाचा विचार करण्याची संधी देणारा आहे. कारण प्रदूषित हवेचा परिणाम शेवटी आपल्या आरोग्यावर आणि जीवनमानावरच होतो. वाढती वाहने, औद्योगिक धूर, धूळ आणि वृक्षतोड यामुळे निसर्गाचा समतोल ढासळत आहे. विकास आवश्यक आहे; पण तो निसर्गाला बाजूला सारून नव्हे, तर त्याला सोबत घेऊन व्हायला हवा. उंच इमारती आणि आधुनिक सुविधा यांसोबत स्वच्छ हवा व निरोगी पर्यावरणही तितकेच महत्त्वाचे आहे. या समस्येची जबाबदारी केवळ शासनाची नाही. प्रत्येक नागरिकाने आपल्या दैनंदिन सवयींमध्ये छोटे बदल घडवून आणणे आवश्यक आहे. वृक्षारोपण, सार्वजनिक वाहतुकीचा वापर, कचरा न जाळणे आणि परिसर स्वच्छ ठेवणे यांसारख्या साध्या कृतीही मोठा बदल घडवू शकतात. आजच्या दिवशी आपण स्वतःला एक प्रश्न विचारायला हवा—पुढच्या पिढीला आपण काय देऊन जाणार आहोत? केवळ प्रगतीची चिन्हे की मोकळेपणाने श्वास घेता येईल असे सुरक्षित पर्यावरण? निसर्गाला आपल्याकडून फार काही अपेक्षित नाही; त्याला फक्त जपणूक हवी आहे. एक झाड वाचवण्याचा, प्रदूषण कमी करण्याचा किंवा पर्यावरणपूरक सवयी स्वीकारण्याचा छोटासा प्रयत्नही उद्यासाठी आशेचा किरण ठरू शकतो. स्वच्छ हवा ही आजची गरज आणि उद्याच्या सुरक्षित जीवनाची हमी आहे. निसर्ग जपला, तर जीवन जपले जाईल. झाडे जगली, तर पृथ्वीचा श्वास टिकून राहील. चला, आजच्या दिवसाचे स्मरण केवळ एका दिनविशेषापुरते मर्यादित न ठेवता, स्वच्छ हवा आणि निसर्गसंवर्धनाची जबाबदारी आपल्या जगण्याचा भाग बनवूया. कारण उज्ज्वल भविष्याची सुरुवात एका सजग कृतीपासूनच होते. -संकलित