५ सप्टेंबर : शिक्षक दिनानिमित्त गुरुजनांविषयी कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा दिवस.

विद्यार्थ्यांच्या जीवनातील अज्ञानाचा अंधार दूर करून ज्ञानाचा प्रकाश दाखविणारे, योग्य दिशा देणारे आणि जीवनाला आकार देणारे शिक्षक हे समाजाचे खरे मार्गदर्शक आहेत. विद्यार्थ्यांच्या व्यक्तिमत्त्व विकासात शिक्षकांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची असून, त्यांच्या योगदानाबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी दरवर्षी ५ सप्टेंबर हा दिवस शिक्षक दिन म्हणून साजरा केला जातो.

भारताचे माजी राष्ट्रपती, महान तत्त्वज्ञ, शिक्षणतज्ज्ञ आणि भारतरत्न डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांचा जन्मदिन ५ सप्टेंबर रोजी असतो. त्यांच्या शिक्षण क्षेत्रातील योगदानाचा सन्मान म्हणून भारतात ५ सप्टेंबर हा दिवस शिक्षक दिन म्हणून साजरा करण्याची परंपरा सुरू झाली. हा दिवस केवळ शिक्षकांचा गौरव करण्याचा नसून, शिक्षणाचे महत्त्व आणि समाज घडविण्यात शिक्षकांची भूमिका अधोरेखित करण्याचा दिवस आहे.

शिक्षक हा केवळ पुस्तकातील धडे शिकविणारा व्यक्ती नसतो, तर तो विद्यार्थ्यांना ज्ञान, संस्कार, शिस्त, आत्मविश्वास आणि जीवनमूल्यांची शिकवण देतो. विद्यार्थ्यांच्या अडचणी समजून घेऊन त्यांना योग्य मार्गदर्शन करणे, त्यांच्या गुणांना वाव देणे आणि त्यांच्या स्वप्नांना बळ देण्याचे कार्य शिक्षक सातत्याने करत असतात. म्हणूनच शिक्षकांना समाजात ‘राष्ट्रनिर्माते’ म्हणून विशेष स्थान प्राप्त झाले आहे.

आजच्या आधुनिक आणि स्पर्धात्मक युगात शिक्षण क्षेत्रात मोठे बदल होत आहेत. डिजिटल तंत्रज्ञान, कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि आधुनिक शिक्षणपद्धतींचा वापर वाढत असला तरी विद्यार्थ्यांना योग्य दिशा देण्यासाठी शिक्षकांचे मार्गदर्शन आजही तितकेच आवश्यक आहे. विद्यार्थ्यांच्या मनातील सुप्त गुण ओळखून त्यांना प्रोत्साहन देण्याचे काम शिक्षक करतात.

शिक्षक दिनानिमित्त शाळा, महाविद्यालये आणि विविध शैक्षणिक संस्थांमध्ये विविध कार्यक्रमांचे आयोजन केले जाते. विद्यार्थी आपल्या शिक्षकांना शुभेच्छा देऊन, पुष्पगुच्छ व भेटवस्तू देऊन कृतज्ञता व्यक्त करतात. अनेक ठिकाणी शिक्षकांचा सत्कार, सांस्कृतिक कार्यक्रम, भाषणे आणि विविध उपक्रमांचे आयोजन केले जाते.

‘गुरु’ ही संकल्पना भारतीय संस्कृतीत अत्यंत पवित्र मानली जाते. आई-वडिलांनंतर विद्यार्थ्यांच्या जीवनावर सर्वाधिक प्रभाव टाकणारी व्यक्ती म्हणजे शिक्षक. शिक्षकांनी दिलेले ज्ञान, संस्कार आणि मार्गदर्शन विद्यार्थ्यांच्या आयुष्यभर उपयोगी पडते. एखादा विद्यार्थी भविष्यात डॉक्टर, अभियंता, अधिकारी, उद्योजक, कलाकार किंवा समाजसेवक झाला तरी त्याच्या यशामागे त्याला घडविणाऱ्या शिक्षकांचे योगदान निश्चितच असते.

शिक्षक दिन हा प्रत्येक विद्यार्थ्याने आपल्या गुरुजनांप्रती आदर, प्रेम आणि कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा दिवस आहे. शिक्षकांच्या अथक परिश्रमामुळेच सक्षम, सुशिक्षित आणि जबाबदार नागरिक घडतात. त्यामुळे “अंधारातून ज्ञानाचा प्रकाश दाखविणाऱ्या शिक्षकांना मानाचा मुजरा” करत त्यांच्या कार्याला सलाम करणे हीच या दिवसाची खरी भावना आहे.

ज्ञानाची ज्योत पेटवून समाजाला प्रगतीच्या दिशेने नेणाऱ्या प्रत्येक शिक्षकाला शिक्षक दिनानिमित्त मनःपूर्वक शुभेच्छा!