पशुधन विमा योजनेत पशुपालकांना ८५ टक्क्यांपर्यंत शासकीय अनुदान गाय, म्हैस, शेळी व मेंढीसह पात्र पशुधनाला विमा संरक्षण; कानटॅग व भारत पशुधन प्रणालीवरील नोंदणी आवश्यक

पशुधन हे ग्रामीण भागातील शेतकरी व पशुपालकांच्या उत्पन्नाचे महत्त्वाचे साधन आहे. पशुधनाचे आजार, अपघात, नैसर्गिक आपत्ती किंवा इतर पात्र कारणांमुळे नुकसान झाल्यास पशुपालकांना मोठ्या आर्थिक नुकसानीला सामोरे जावे लागू शकते. ही आर्थिक जोखीम कमी करण्यासाठी राष्ट्रीय पशुधन अभियानांतर्गत पशुधन विमा योजना राबविण्यात येत आहे.

या योजनेअंतर्गत पात्र पशुधनाचा विमा काढण्यासाठी विमा हप्त्यावर शासनाकडून ८५ टक्क्यांपर्यंत अनुदान मिळू शकते. त्यामुळे पात्र पशुपालकाला विमा हप्त्यापैकी उर्वरित हिस्सा भरावा लागतो. शासनाच्या नियमांनुसार योजनेचा लाभ गाय, म्हैस, शेळी, मेंढी तसेच इतर पात्र पशुधनासाठी घेता येतो.

एका कुटुंबातील जास्तीत जास्त १० पशुधन घटकांना अनुदानित विमा योजनेचा लाभ घेता येतो. १० पेक्षा जास्त पशुधन असल्यास अतिरिक्त पशुधनासाठी लागू शासन नियम व अटींनुसार वेगळी प्रक्रिया असू शकते.

कानटॅग व नोंदणी आवश्यक पशुधनाचा विमा काढण्यासाठी संबंधित जनावराला कानटॅग (Ear Tag) असणे तसेच त्याची भारत पशुधन प्रणालीवर नोंदणी झालेली असणे आवश्यक आहे. त्यामुळे पशुपालकांनी आपल्या जनावरांचे टॅगिंग आणि ऑनलाइन नोंदणी पूर्ण आहे की नाही, याची खात्री करून घेणे आवश्यक आहे. आवश्यक कागदपत्रे योजनेचा लाभ घेण्यासाठी आधार कार्ड, आधारशी संलग्न मोबाईल क्रमांक, बँक खाते किंवा पासबुक तपशील, जनावराची माहिती, कानटॅग क्रमांक आणि भारत पशुधन प्रणालीवरील नोंदणी यांसह आवश्यक कागदपत्रे सादर करावी लागू शकतात. आवश्यकतेनुसार जनावराचे फोटो व इतर कागदपत्रेही मागविली जाऊ शकतात. मृत्यू झाल्यास तातडीने माहिती देणे आवश्यक विमाधारक जनावराचा मृत्यू झाल्यास पशुपालकाने शक्य तितक्या लवकर, नियमानुसार २४ तासांच्या आत विमा कंपनी किंवा संबंधित यंत्रणेला माहिती देणे आवश्यक आहे. त्यानंतर विमा कंपनीच्या नियमांनुसार पंचनामा, जनावराची ओळख, आवश्यक अहवाल आणि इतर दावा प्रक्रिया पूर्ण करावी लागते. विम्याची रक्कम, प्रीमियम, जनावराचे विमामूल्य आणि दावा मंजुरी याबाबतचे निकष संबंधित शासन नियम तसेच विमा कंपनीच्या अटी व शर्तींनुसार ठरतात. त्यामुळे पशुपालकांनी विमा काढण्यापूर्वी लागू नियम व अटींची माहिती घेणे आवश्यक आहे. योजनेबाबत अधिक माहितीसाठी पशुपालकांनी आपल्या जवळच्या पशुवैद्यकीय दवाखाना, पशुसंवर्धन विभागाचे कार्यालय किंवा अधिकृत विमा प्रतिनिधीशी संपर्क साधावा. पशुधनाला विमा संरक्षण देऊन संभाव्य आर्थिक नुकसानीपासून सुरक्षित राहण्याचे आवाहन पशुपालकांना करण्यात येत आहे.