श्रावण शनिवारनिमित्त खुलताबाद येथील भद्रा मारुती मंदिरात भक्तिमय वातावरण

महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध धार्मिक आणि ऐतिहासिक तीर्थक्षेत्र असलेल्या खुलताबाद येथील भद्रा मारुती मंदिरात श्रावण महिन्यातील शनिवारी भक्तिमय वातावरण अनुभवास येत आहे. निद्रिस्त अवस्थेतील मारुतीची मूर्ती असलेले हे मंदिर राज्यातील प्रमुख श्रद्धास्थानांपैकी एक असून, नवसाला पावणारे दैवत म्हणून भद्रा मारुतीची ख्याती आहे.

वेरूळच्या जगप्रसिद्ध लेण्यांपासून सुमारे चार किलोमीटर अंतरावर हे प्राचीन मंदिर आहे. मंदिरातील मारुतीची शेंदूरचर्चित निद्रिस्त मूर्ती हे येथील प्रमुख आकर्षण आहे. मूर्तीवर चांदीचा मुकुट असून, बाजूला चांदीची गदा ठेवण्यात आली आहे. श्रावण महिन्यात मारुतीला महादेवाचे रूप मानले जात असल्याने या काळात मंदिरात दर्शनासाठी भाविकांची मोठी गर्दी होते.श्रावण शनिवारनिमित्त पहाटेपासूनच भाविक मंदिरात दाखल होत असून, पूजा, आरती आणि दर्शनासाठी रांगा लागत आहेत. छत्रपती संभाजीनगरसह जिल्ह्यातील विविध भागांतून तसेच परिसरातील गावांमधून भाविक मोठ्या संख्येने येथे येत आहेत.

मंदिराचा सभामंडप आकर्षक असून, छतावर व कमानींवर वैशिष्ट्यपूर्ण नक्षीकाम करण्यात आले आहे. भिंतींवर हनुमान चालिसा व हनुमानस्तोत्र लिहिलेले असून, संतांच्या प्रतिमाही भाविकांचे लक्ष वेधून घेतात. मंदिर परिसरात फुले, प्रसाद व पूजा साहित्याची दुकाने असून भाविकांसाठी भक्तनिवास व प्रसादालयाची सुविधाही उपलब्ध आहे.

भद्रा मारुती मंदिराची आख्यायिका राजा भद्रसेन यांच्याशी जोडली जाते. राजा भद्रसेन हे भगवान श्रीरामांचे परमभक्त होते. त्यांच्या रामस्तुतीने प्रभावित होऊन मारुती येथे आले आणि रामभक्तीत तल्लीन होऊन योगमुद्रेत भावसमाधी धारण केली, अशी श्रद्धा आहे. भद्रसेन यांच्या विनंतीवरून मारुतीने येथे कायमस्वरूपी वास्तव्य केले, अशी मंदिराची आख्यायिका सांगितली जाते.

हनुमान जयंती, रामनवमी आणि श्रावण महिन्यात येथे विशेष धार्मिक कार्यक्रम होतात. आषाढी वारीनिमित्त भद्रा मारुतीची दिंडीही पंढरपूरकडे प्रस्थान करते. त्यामुळे या देवस्थानाला धार्मिक तसेच वारकरी परंपरेतही विशेष महत्त्व आहे.मंदिराच्या मागील बाजूस शनिदेवाचे स्थान आणि शिवपिंड असून, जवळच भद्राकुंड आहे. भद्रा मारुती संस्थानतर्फे धार्मिक कार्याबरोबरच सामाजिक उपक्रम, गरजू रुग्णांसाठी वैद्यकीय सेवा आदी उपक्रमही राबविले जातात.

श्रावण शनिवारनिमित्त भद्रा मारुतीच्या दर्शनासाठी आलेल्या भाविकांमुळे खुलताबाद नगरी भक्तिरसात न्हाऊन निघाली असून, मंदिर परिसरात दिवसभर उत्साहाचे वातावरण पाहायला मिळते

संदर्भ -https://pilgrimdata.in/

- संकलित