स्वतःला कमकुवत समजणे हे सर्वांत मोठे पाप

स्वामी विवेकानंद हे अतिशय बुद्धिमान आणि महान व्यक्तिमत्त्व होते. त्यांच्या अनेक कथा, सुविचार आपण वाचतो. त्यातून त्यांची अगाध बुद्धिमत्ता समजते. त्यांचा स्वत:वरचा आणि भारताविषयीचा आत्मविश्वास हेच त्यांच्या कर्तृत्वाचे सार होते. त्यांनी दिलेला हा सुविचार खरेच माणसाला आत्मभान देणारा आहे.

माणसाची खरी शक्ती त्याच्या आत्मविश्वासात दडलेली असते. जी व्यक्ती स्वतःवर विश्वास ठेवत नाही, ती संधींचे सोने करू शकत नाही. कमकुवतपणाची भावना मनात भीती आणि न्यूनगंड निर्माण करते. ही भीती माणसाच्या प्रगतीच्या मार्गातील सर्वांत मोठा अडथळा ठरते. प्रत्येक माणसात काही विशिष्ट कौशल्ये असतात, अपार सामर्थ्य आणि क्षमता असते. परंतु स्वतःला कमी लेखल्यामुळे ती क्षमता सुप्त राहते. स्वतःवर विश्वास ठेवल्यास अशक्य गोष्टीही शक्य होतात. इतिहासातील महान व्यक्ती याच आत्मविश्वासामुळे महान झाल्या. अपयश आले, तरी स्वतःला कमजोर समजू नये. अपयश हे यशाकडे नेणारे एक पाऊल असते. स्वतःच्या गुणांची जाणीव ठेवणे अत्यंत आवश्यक आहे. आत्मविश्वासामुळे व्यक्तिमत्त्व उजळून निघते. म्हणूनच स्वतःला कमकुवत समजणे सोडून आत्मबल वाढवणे हाच खरा धर्म आहे.

- स्वामी विवेकानंद