सोलापूरच्या ऐतिहासिक वारशाचा मानबिंदू: लक्ष्मी मंडई परिसरातील ८०० वर्षे जुने प्राचीन पार्श्वनाथ जैन मंदिर!

सोलापूरच्या ऐतिहासिक वारशाचा मानबिंदू: लक्ष्मी मंडई परिसरातील ८०० वर्षे जुने प्राचीन पार्श्वनाथ जैन मंदिर! 

सोलापूर:

धार्मिक परंपरा आणि ऐतिहासिक वारशाचा समृद्ध वारसा लाभलेल्या सोलापूर शहरात जैन संस्कृतीचे एक अत्यंत महत्त्वाचे केंद्र म्हणजे लक्ष्मी मंडईजवळील प्राचीन पार्श्वनाथ जैन मंदिर. जैन धर्माचे २३ वे तीर्थंकर भगवान पार्श्वनाथ यांना समर्पित असलेले हे अतिशयकारी मंदिर सुमारे ८०० वर्षे जुने असून, सोलापूरच्या धार्मिक आणि सांस्कृतिक वैभवात मोलाची भर घालत आहे.

८०० वर्षांचा समृद्ध इतिहास

​इतिहासानुसार, सुमारे ८०० वर्षांपूर्वी तात्या गोपाळ शेटे परिवाराने या मंदिराची स्थापना लक्ष्मी मंडईजवळ केली होती. या ऐतिहासिक मंदिराचे व्यवस्थापन सध्या डॉ. रणजित गांधी आणि त्यांचा परिवार अत्यंत श्रद्धेने आणि कुशलतेने पाहत आहेत.

 मंदिराची प्रमुख वैशिष्ट्ये:

* पितळी मूळनायक मूर्ती: मंदिरात भगवान पार्श्वनाथ यांची ३ फूट उंच देखणी पितळी मूळनायक मूर्ती विराजमान आहे.

* वास्तुकला आणि तळघर (ध्यान कक्ष): भुसार गल्ली, बाजारपेठेत वसलेल्या या मंदिराची वास्तुकला आणि खांबांची रचना अत्यंत आकर्षक आहे. गजबजलेल्या बाजारपेठेत असूनही मंदिराच्या आत कमालीची शांतता लाभते. येथे ध्यानधारणा करण्यासाठी एक विशेष शांत तळघर (Meditation Hall) देखील आहे.

* दिव्यांची सजावट: मंदिरातील नयनरम्य दिव्यांची सजावट भाविकांचे लक्ष वेधून घेते.

दर्शनाची वेळ व पत्ता:

​स्थान / पत्ता: भुसार गल्ली (लक्ष्मी मंडईजवळ), मुख्य बाजारपेठ, सोलापूर, महाराष्ट्र.

​दर्शनाची वेळ: मंदिर रोज सकाळी ६:०० ते रात्री ८:०० वाजेपर्यंत भाविकांसाठी उघडे असते.

शहरात सध्या जैन मंदिर परिसरात भाविक आणि नागरिकांची मोठी वर्दळ पाहायला मिळत आहे. मंदिर परिसरात ये-जा करण्यासाठी (रिक्षा/सार्वजनिक वाहतूक) आणि दुचाकी (टू-व्हीलर) या दोन्ही वाहनांचा वापर करून सहज पोहोचता येणे शक्य असल्याने नागरिकांची मोठी सोय झाली आहे.

या मुख्य जैन मंदिराच्या अगदी शेजारीच भगवान महावीर स्वामींचे अत्यंत प्रसन्न मंदिर देखील आहे. त्यामुळे जैन मंदिरात दर्शनासाठी येणारे भाविक महावीर स्वामींच्या मंदिरातही नतमस्तक होऊन आशीर्वाद घेत आहेत. दोन्ही मंदिरे शेजारी-शेजारी असल्याने दर्शनासाठी येणाऱ्या भक्तांना एकाच वेळी दोन्ही मंदिरांचा धार्मिक लाभ घेता येत आहे.

धार्मिक वातावरणासोबतच मंदिर परिसराच्या आजूबाजूला खाण्याचे विविध स्टॉल्स आणि हातगाड्या उपलब्ध आहेत. त्यामुळे दर्शनानंतर नागरिक व लहान मुले येथील चविष्ट खाद्यपदार्थांचा आस्वाद घेताना दिसत आहेत. सायंकाळच्या वेळी या खाद्यपदार्थांच्या स्टॉल्सवर नागरिकांची विशेष गर्दी पाहायला मिळते.

-संकलित