कमतरतेत दडलेले सामर्थ्य

एका छोट्याशा गावात एक पाणेवाला राहत होता. तो रोज सकाळी लवकर उठून नदीवर जात असे आणि दोन मोठ्या मडक्यांमध्ये पाणी भरून आपल्या मालकाच्या घरी आणत असे. त्याच्या खांद्यावर एक काठी असे आणि त्या काठीच्या दोन्ही टोकांना एक-एक मडके बांधलेले असे. हा त्याचा रोजचा नित्यक्रम होता.

त्यापैकी एक मडके अगदी नवीन, मजबूत आणि परिपूर्ण होते. त्यात कुठेही तडा नव्हता, त्यामुळे नदीपासून घरापर्यंत आणलेले संपूर्ण पाणी सुरक्षित राहत असे. दुसरे मडके मात्र जुने झाले होते आणि त्याला एक छोटासा तडा गेला होता. त्यामुळे नदीतून घरापर्यंत येताना त्यातील थोडे पाणी वाटेतच सांडून जात असे.

परिपूर्ण मडक्याला आपल्या क्षमतेचा अभिमान वाटत असे, कारण ते नेहमी पूर्ण पाणी पोहोचवत असे. मात्र तडा गेलेल्या मडक्याला याचे खूप दुःख होत असे. त्याला वाटत असे की, "माझ्यामुळे मालकाचे नुकसान होते. माझ्यातून पाणी गळते, त्यामुळे मी दुसऱ्या मडक्यासारखे उपयोगी नाही." हा विचार त्याला सतत त्रास देत असे.

एक दिवस ते मडके आपले दुःख मनात न ठेवता मालकाला म्हणाले, "मालक, मला माफ करा. माझ्यात तडा असल्यामुळे मी तुमच्या मेहनतीचे योग्य फळ देऊ शकत नाही. तुम्ही माझ्यात पाणी भरता, पण घरापर्यंत पोहोचेपर्यंत त्यातील काही पाणी वाया जाते. माझ्यात काहीच उपयोग नाही."

मालकाने ते शांतपणे ऐकले आणि हसत म्हणाला, "तू स्वतःला कमी समजतोस, पण तुला तुझी खरी किंमत माहीत नाही. उद्या नदीवरून येताना रस्त्याच्या तुझ्या बाजूला नीट लक्ष दे."

दुसऱ्या दिवशी तडा गेलेल्या मडक्याने रस्त्याच्या कडेला पाहिले आणि ते आश्चर्यचकित झाले. त्याच्या बाजूला सुंदर रंगीबेरंगी फुले फुलली होती. संपूर्ण रस्ता सुगंधाने भरून गेला होता.

मालक म्हणाला, "मला तुझ्या तड्याची माहिती होती. म्हणूनच मी तुझ्या बाजूला फुलांच्या बिया पेरल्या होत्या. रोज तुझ्यातून सांडणाऱ्या पाण्यामुळे त्या बियांना पाणी मिळाले आणि आज त्या सुंदर फुलांमध्ये बदलल्या आहेत. या फुलांचा उपयोग घर सजवण्यासाठी आणि देवाच्या पूजेसाठी केला जातो."

हे ऐकून तडा गेलेल्या मडक्याला आपल्या अस्तित्वाची खरी जाणीव झाली. त्याला समजले की प्रत्येक व्यक्तीमध्ये काही ना काही कमतरता असते, पण त्या कमतरतेमुळेच कधी कधी एखादी सुंदर गोष्ट निर्माण होऊ शकते. आपल्यातील उणिवांकडे दुःखाने न पाहता त्यांचा योग्य उपयोग केला, तर त्या आपली ताकद बनू शकतात.

-संकलित